{"id":2272,"date":"2026-08-26T07:22:35","date_gmt":"2026-08-26T05:22:35","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/26\/yas-tutmayi-unutan-bir-cagda-huzun-nereye-gitti\/"},"modified":"2026-08-26T07:22:35","modified_gmt":"2026-08-26T05:22:35","slug":"yas-tutmayi-unutan-bir-cagda-huzun-nereye-gitti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/26\/yas-tutmayi-unutan-bir-cagda-huzun-nereye-gitti\/","title":{"rendered":"Yas Tutmay\u0131 Unutan Bir \u00c7a\u011fda H\u00fcz\u00fcn Nereye Gitti?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/6670215\/pexels-photo-6670215.jpeg?auto=compress&#038;cs=tinysrgb&#038;fit=crop&#038;h=627&#038;w=1200\" style=\"width:100%;height:auto;\"><\/p>\n<p>Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst olman\u0131 istiyorum: En son ne zaman ger\u00e7ekten a\u011flad\u0131n? Yani \u00f6yle maskeyi indirip, a\u00e7\u0131klamaya gerek duymadan, &#8220;neden a\u011fl\u0131yorsun&#8221; sorusuna haz\u0131r cevap \u00fcretmeden \u2014 sadece a\u011flad\u0131n?<\/p>\n<p>Hat\u0131rlamakta zorlan\u0131yorsan muhtemelen sorun sende de\u011fil. Sorun, h\u00fczn\u00fc bir ar\u0131za olarak g\u00f6ren \u00e7a\u011fda. (Belki ikisinde de. Ama bunu sonra konu\u015furuz.)<\/p>\n<p>Bir noktada \u2014 tam olarak ne zaman bilmiyorum, kimse ilan etmedi \u2014 h\u00fcz\u00fcn bir duygu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131 ve bir <strong>te\u015fhis<\/strong> h\u00e2line geldi. \u00dczg\u00fcnsen bir \u015feyler ters gitmektedir. Bir \u015feyler ters gitmekteyse d\u00fczeltilmelidir. D\u00fczeltilmek i\u00e7in ila\u00e7, uygulama, nefes egzersizi, motivasyon videosu, terapi (terapi g\u00fczel ama ba\u011flam\u0131 do\u011fru kullan\u0131nca) veya en az \u00fc\u00e7 ki\u015finin &#8220;iyi misin&#8221; sorusu gerekmektedir. Ve sen, yas tutmak yerine, yas\u0131n\u0131 <em>y\u00f6netmeye<\/em> ba\u015flars\u0131n.<\/p>\n<p>Y\u00f6netilen yas, yas de\u011fildir. O ba\u015fka bir \u015feydir. Belki b\u00fcrokratik bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcd\u00fcr. Formlar\u0131 doldurulmu\u015f, s\u00fcresi belirlenmi\u015f, onaylanm\u0131\u015f bir ac\u0131.<\/p>\n<p><strong>Eski insanlar bunu daha iyi biliyordu.<\/strong> Onlara &#8220;eski kafal\u0131&#8221; diyebilirsin, ben itiraz etmem. Ama bir d\u00fc\u015f\u00fcn: Anadolu&#8217;da birisi \u00f6l\u00fcnce kom\u015fular gelir, g\u00fcnlerce oturur, a\u011f\u0131t yak\u0131l\u0131r, sa\u00e7 yolunur, yemek yap\u0131l\u0131r, hik\u00e2yeler anlat\u0131l\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplum \u015funu sezgisel olarak anl\u0131yordu \u2014 ac\u0131, payla\u015f\u0131l\u0131nca erimez ama \u015fekil de\u011fi\u015ftirir, ta\u015f\u0131nabilir h\u00e2le gelir. Yas bir etkinlikti. Kolektif bir rit\u00fcel. Hatta bir sanat bi\u00e7imi.<\/p>\n<p>\u015eimdi ne var? Sosyal medyada bir an\u0131 payla\u015f\u0131l\u0131r, alt\u0131na kalpler ya\u011far, birka\u00e7 g\u00fcn sonra algoritma ba\u015fka bir \u015fey getirir. Yas, <strong>i\u00e7erik format\u0131na<\/strong> s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kayb\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8220;\ud83d\udc94 ge\u00e7mi\u015f olsun&#8221; yazan insanlar\u0131 su\u00e7lam\u0131yorum \u2014 ne yazacaklar ki, \u00e7a\u011f bunu dayatt\u0131. Ama bu, ger\u00e7ek yas de\u011fil. Bu, yas\u0131n g\u00f6lgesi.<\/p>\n<p>Peki neden bu kadar korkuyoruz h\u00fcz\u00fcnden?<\/p>\n<p>Bence birka\u00e7 nedeni var:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Verimsizlik korkusu:<\/strong> \u00dczg\u00fcn insan \u00fcretmez. \u00dcretmeyen insan de\u011fersizdir. Bu denklem fark\u0131nda olmadan i\u00e7imize i\u015fledi.<\/li>\n<li><strong>Bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131k paranoyas\u0131:<\/strong> Birinin ac\u0131s\u0131na ger\u00e7ekten dokunmak, kendi yaram\u0131z\u0131 da hissettirir. \u00c7o\u011fu insan buna haz\u0131r de\u011fil, bu y\u00fczden mesafe koyar.<\/li>\n<li><strong>Mutlulu\u011fun zorbal\u0131\u011f\u0131:<\/strong> &#8220;Pozitif ol&#8221;, &#8220;iyisini d\u00fc\u015f\u00fcn&#8221;, &#8220;\u015f\u00fckret&#8221; \u2014 bunlar iyi niyetle s\u00f6ylenir ama h\u00fczn\u00fc bast\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck birer \u015fiddet h\u00e2line gelir.<\/li>\n<li><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/strong> Her \u015feyin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fine inand\u0131k. Oysa baz\u0131 \u015feyler \u00e7\u00f6z\u00fclmez, sadece ya\u015fan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ben portre \u00e7izerken bunu \u00e7ok net g\u00f6r\u00fcr\u00fcm. Bir y\u00fcze bakarken \u00f6nce yorgunlu\u011funu, kayb\u0131n\u0131, b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ederim \u2014 sonra g\u00fcl\u00fcmsemesini. \u00c7o\u011fu insan g\u00fcl\u00fcmsemenin \u00e7izilmesini ister. Oysa en derin portreler, h\u00fczn\u00fc saklamaya \u00e7al\u0131\u015fan y\u00fczlerdir. O \u00e7izgi \u2014 ka\u015f\u0131n tam alt\u0131ndaki o ince gerginlik \u2014 orada bir \u00f6m\u00fcr durur.<\/p>\n<p>Psikologlar bunu y\u0131llard\u0131r s\u00f6yl\u00fcyor ama kimse duymak istemiyor: <strong>Yas, bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fil, bir ge\u00e7i\u015f hakk\u0131d\u0131r.<\/strong> Ac\u0131y\u0131 hissetmeden ge\u00e7mek, onu yok saymak de\u011fildir \u2014 ertelemektir. Ve ertelenen yas, faiziyle geri d\u00f6ner. Depresyon olarak, \u00f6fke olarak, bir gece ans\u0131z\u0131n gelen o sebebini bilemedi\u011fin bo\u015fluk olarak.<\/p>\n<p>Yunan&#8217;da &#8220;penthos&#8221; var, h\u00fcz\u00fcn i\u00e7in. Portekizce&#8217;de &#8220;saudade&#8221; \u2014 hem \u00f6zlem hem h\u00fcz\u00fcn hem de g\u00fczellik i\u00e7eren o tarifi zor duygu. T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de &#8220;h\u00fcz\u00fcn&#8221; var, Orhan Pamuk&#8217;un b\u00fct\u00fcn bir kitap yazd\u0131\u011f\u0131, \u0130stanbul&#8217;un k\u0131y\u0131s\u0131na sinmi\u015f o a\u011f\u0131r, kadifemsi hal. Dillerin h\u00fczne bu kadar \u00f6nem vermesi tesad\u00fcf m\u00fc? Hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcrler, h\u00fcz\u00fcn olmadan tam olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>H\u00fcz\u00fcn, derinli\u011fin kap\u0131s\u0131d\u0131r. Sevin\u00e7 y\u00fczeyde y\u00fczer, h\u00fcz\u00fcn dibe \u00e7eker \u2014 ama dip ayn\u0131 zamanda zeminin ta kendisidir. Ayaklar\u0131n basaca\u011f\u0131 yer. Oradan itilir ve yukar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. Ama \u00f6nce o derinli\u011fe gitmek gerekir. Oradan ka\u00e7mak de\u011fil.<\/p>\n<p>Bu noktada \u015funu da s\u00f6ylemeliyim: H\u00fcz\u00fcnle depresyonu kar\u0131\u015ft\u0131rmayal\u0131m. Depresyon, h\u00fczn\u00fcn donmu\u015f h\u00e2lidir \u2014 zaman ge\u00e7mez, renk de\u011fi\u015fmez, nefes daral\u0131r. O ba\u015fka bir konu\u015fma, ba\u015fka bir uzmanl\u0131k alan\u0131. Ama sa\u011fl\u0131kl\u0131 h\u00fcz\u00fcn? O bizim hakk\u0131m\u0131z. Hatta g\u00f6revimiz.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00fcz\u00fcn duymayan insan, ba\u015fkas\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131na da dokunamaz. Empati, kendi yaram\u0131zdan ge\u00e7er. Kalemimin ucundaki o a\u011f\u0131rl\u0131k \u2014 ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcndeki yorgunlu\u011fu g\u00f6rmemi sa\u011flayan \u015fey \u2014 benim de bir yerlerden ge\u00e7mi\u015f olmamdan kaynaklan\u0131r. Bunun ba\u015fka yolu yok.<\/p>\n<p>O y\u00fczden sana \u015funu \u00f6neriyorum:<\/p>\n<ul>\n<li>Bir sonraki h\u00fczn\u00fcn\u00fc &#8220;y\u00f6netme&#8221;. Otur onunla. \u00c7ay yap. B\u0131rak gelsin.<\/li>\n<li>Birinin yas\u0131n\u0131 tutarken &#8220;ge\u00e7er&#8221; deme. Sadece orada ol.<\/li>\n<li>H\u00fczn\u00fc verimli yapmaya \u00e7al\u0131\u015fma \u2014 \u015fiir yazmana, bir \u015feyler \u00fcretmene gerek yok. Sadece hisset.<\/li>\n<li>Ve en \u00f6nemlisi: Birisi sana &#8220;iyi misin?&#8221; diye sordu\u011funda, bazen &#8220;hay\u0131r&#8221; demeyi dene. D\u00fcnyan\u0131n sonu gelmeyecek. S\u00f6z.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yas tutmay\u0131 unutan bir \u00e7a\u011fda h\u00fcz\u00fcn nereye gitti diye soruyordum. San\u0131r\u0131m cevab\u0131 biliyorum art\u0131k. Gitmedi. Sadece i\u00e7eride kilitli kald\u0131. Kap\u0131s\u0131n\u0131 bulmak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Kilit olduk\u00e7a zor de\u011fil asl\u0131nda. Sadece durmak gerekiyor. Ve o derin, sessiz, biraz karanl\u0131k odaya ad\u0131m atmak.<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun.<br \/><strong>Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst olman\u0131 istiyorum: En son ne zaman ger\u00e7ekten a\u011flad\u0131n? Yani \u00f6yle maskeyi indirip, a\u00e7\u0131klamaya gerek duymadan, &#8220;neden a\u011fl\u0131yorsun&#8221; sorusuna haz\u0131r cevap \u00fcretmeden \u2014 sadece a\u011flad\u0131n? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-2272","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2272\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}