{"id":2258,"date":"2026-08-21T08:08:11","date_gmt":"2026-08-21T06:08:11","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/21\/uzuntu-neden-tatliyi-cagirir-duygusal-yeme\/"},"modified":"2026-08-21T08:08:11","modified_gmt":"2026-08-21T06:08:11","slug":"uzuntu-neden-tatliyi-cagirir-duygusal-yeme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/21\/uzuntu-neden-tatliyi-cagirir-duygusal-yeme\/","title":{"rendered":"\u00dcz\u00fcnt\u00fc Neden Tatl\u0131y\u0131 \u00c7a\u011f\u0131r\u0131r: Duygusal Yeme"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/4113345\/pexels-photo-4113345.jpeg?auto=compress&#038;cs=tinysrgb&#038;fit=crop&#038;h=627&#038;w=1200\" style=\"width:100%;height:auto;\"><\/p>\n<p>S\u00f6yle bana \u2014 en son ne zaman ger\u00e7ekten a\u00e7 oldu\u011fun i\u00e7in yedin?<\/p>\n<p>Yani mideni dinledin, mide guruldad\u0131, sen de kalkt\u0131n ve yemek yedin. O kadar. Basit, ilkel, hayvansal. Ne zaman oldu bu? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fumuz i\u00e7in yemek \u00e7oktan bu kadar basit bir \u015fey olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Biz art\u0131k a\u00e7l\u0131ktan de\u011fil, <strong>\u00f6fkeden, h\u00fcz\u00fcnden, s\u0131k\u0131nt\u0131dan, yaln\u0131zl\u0131ktan<\/strong> yiyoruz. Patrondan azar i\u015fitince o dolmadan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yar\u0131m kilo \u00e7ikolata barda\u011f\u0131 akl\u0131na gelsin. Evet, o.<\/p>\n<p>Buna duygusal yeme deniyor. Ve psikologlar bunu genellikle \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun olarak sunuyor. Ben biraz daha dikkatli bak\u0131yorum meseleye. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu &#8220;sorun&#8221; o kadar evrensel, o kadar k\u00f6kl\u00fc, o kadar insani ki \u2014 belki de sorun diye adland\u0131rmadan \u00f6nce ne oldu\u011funu anlamak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Ba\u015ftan alal\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u015eeker ve beyin aras\u0131ndaki o eski anla\u015fma<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan beyni evrimsel olarak \u015fekeri seviyor \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015feker enerji demek. A\u00e7l\u0131k d\u00f6nemlerinde tatl\u0131 bir meyve bulmak, hayatta kalmak demekti. Beyin bunu unutmad\u0131. Sen Paleolitik \u00e7a\u011fda de\u011filsin ama beynin h\u00e2l\u00e2 o eski haritayla geziyor. Stres alt\u0131ndayken v\u00fccudun kortizol salg\u0131l\u0131yor, kortizol \u015feker istiyor, sen de fark\u0131nda olmadan buzdolab\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde duruyorsun ve i\u00e7indeki o \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck kek kal\u0131nt\u0131s\u0131na bak\u0131yorsun. (Att\u0131ysan, yanl\u0131\u015f yapt\u0131n. Ama bu ba\u015fka bir konu.)<\/p>\n<p>\u00dcz\u00fcnt\u00fc an\u0131nda \u015feker yemek sadece bir zay\u0131fl\u0131k refleksi de\u011fil \u2014 ayn\u0131 zamanda beynin serotonin \u00fcretmesi i\u00e7in verdi\u011fi bir emirdir. Karbonhidratlar, \u00f6zellikle \u015fekerli olanlar, triptofan amino asidinin beyne ge\u00e7i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Triptofan da serotonine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yani teorik olarak, o \u00e7ikolatay\u0131 yerken asl\u0131nda kendini ila\u00e7l\u0131yorsun. Do\u011fal, evrimsel, biraz h\u00fcz\u00fcnl\u00fc ama ger\u00e7ek.<\/p>\n<p><strong>Annenin mutfa\u011f\u0131 neden her \u015feyi \u00e7\u00f6zerdi?<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi sana bir soru soraca\u011f\u0131m ve cevab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn: \u00c7ocukken hastaland\u0131\u011f\u0131nda ya da \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, evde ne yap\u0131l\u0131rd\u0131?<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu k\u00fclt\u00fcrde cevap ayn\u0131: Yemek yap\u0131l\u0131rd\u0131. T\u00fcrk mutfa\u011f\u0131nda hasta \u00e7ocu\u011fa tavuk suyu \u00e7orbas\u0131, Alman mutfa\u011f\u0131nda H\u00fchnersuppe, Japon mutfa\u011f\u0131nda okayu \u2014 pirin\u00e7 lapas\u0131. Co\u011frafya de\u011fi\u015fiyor, dil de\u011fi\u015fiyor, ama refleks de\u011fi\u015fmiyor: <strong>Sevdi\u011fine yemek yapars\u0131n.<\/strong> Yemek, bak\u0131m\u0131n dili olmu\u015f binlerce y\u0131l boyunca.<\/p>\n<p>Ve beyin bunu ezberliyor. K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocukken dizin kanad\u0131nda annen sana bir bisk\u00fcvi uzatt\u0131ysa \u2014 o bisk\u00fcvinin tad\u0131 sadece bu\u011fday ve \u015feker de\u011fil, ayn\u0131 zamanda &#8220;her \u015fey yolunda olacak&#8221; demek. Y\u0131llar sonra sen otuzundaki, k\u0131rkl\u0131ndaki biri olarak ayn\u0131 t\u00fcr bisk\u00fcviyi stresli bir g\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan a\u011fz\u0131na at\u0131yorsun. Beyin o eski mesaj\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bilin\u00e7sizce. Otomatik olarak.<\/p>\n<p>Buna \u015fartlanma deniyor. Ve bu \u015fartlanma k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir \u2014 sadece bir \u015feydir.<\/p>\n<p><strong>Peki ya sorun ne zaman ba\u015fl\u0131yor?<\/strong><\/p>\n<p>Duygusal yemenin kendisi sorun de\u011fil. Sorun, yeme\u011fin tek ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131 haline gelmesi. \u0130\u015fte o zaman dengeler bozuluyor. \u015eu listeye bak:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yiyorsun \u2014 tamam, normaldir.<\/li>\n<li>\u00dcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yiyorsun \u2014 anla\u015f\u0131l\u0131r, insanidir.<\/li>\n<li>Kutlamak i\u00e7in yiyorsun \u2014 g\u00fczel, b\u00f6yle olmal\u0131.<\/li>\n<li>\u00d6fkeni yutmak i\u00e7in yiyorsun \u2014 dikkat et.<\/li>\n<li>Yedikten sonra utan\u00e7 duyuyorsun \u2014 dur bir saniye.<\/li>\n<li>Yemeden yapam\u0131yorsun ve bu seni korkutuyor \u2014 art\u0131k konu\u015fmak gerekiyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c7izgi ince. Ve o \u00e7izgiyi a\u015f\u0131p a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan bakan bir g\u00f6ze ihtiya\u00e7 var. Bu g\u00f6z bir terapist olabilir, g\u00fcvendi\u011fin bir arkada\u015f olabilir, ya da sadece oturup d\u00fcr\u00fcst\u00e7e kendi kendinle y\u00fczle\u015fmek olabilir. (Bu sonuncusu en zoru, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7imiz epey kalabal\u0131k ve \u00e7o\u011fu zaman kimse kimseye do\u011fruyu s\u00f6ylemiyor.)<\/p>\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn bu i\u015fte parma\u011f\u0131 var<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de misafire &#8220;yemedin ki!&#8221; denmeden sofradan kalk\u0131lmaz. Almanya&#8217;da Kaffeekuchen \u2014 yani kahve saati pastas\u0131 \u2014 sosyal ba\u011f\u0131n ad\u0131d\u0131r. \u0130talya&#8217;da bir aile kavgas\u0131ndan sonra bile birlikte makarna yenilir. Yemek, k\u00fclt\u00fcrlerin kolektif duygusal haf\u0131zas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden duygusal yemeyi sadece bireysel bir &#8220;zay\u0131fl\u0131k&#8221; olarak g\u00f6rmek haks\u0131zl\u0131k. Sen <strong>binlerce y\u0131ll\u0131k bir k\u00fclt\u00fcrel kodun i\u00e7inde<\/strong> y\u00fcr\u00fcyorsun. Annen seni b\u00f6yle yeti\u015ftirdi, onun annesi de onu \u00f6yle yeti\u015ftirdi. Sofralar sadece mide doldurmak i\u00e7in kurulmad\u0131 \u2014 orada yas tutuldu, sevin\u00e7 payla\u015f\u0131ld\u0131, sava\u015flar bitirildi, bar\u0131\u015flar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Yeme\u011fi sadece kalori olarak g\u00f6rmek, bir portreyi piksel say\u0131s\u0131na indirgemek gibi. Resmin kendisini ka\u00e7\u0131r\u0131yorsun.<\/p>\n<p><strong>O zaman ne yapaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>Duygusal yemeyi &#8220;b\u0131rakmak&#8221; zorunda de\u011filsin. Ama onu <strong>fark etmek<\/strong> zorundas\u0131n. Fark etmek her \u015feyi de\u011fi\u015ftirir. \u015eunu dene:<\/p>\n<ol>\n<li>Bir \u015fey yemeden \u00f6nce on saniye dur. Ger\u00e7ekten a\u00e7 m\u0131s\u0131n?<\/li>\n<li>Cevab\u0131n hay\u0131rsa \u2014 ne hissediyorsun? Bunu bir kelimeyle s\u00f6yleyebilir misin?<\/li>\n<li>O duygunun ba\u015fka bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131? Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, telefon a\u00e7ma, yazmak?<\/li>\n<li>Yedikten sonra kendini yarg\u0131lama. Yarg\u0131lamak d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rmaz, derinle\u015ftirir.<\/li>\n<li>Yeme\u011fin tad\u0131n\u0131 al. E\u011fer yiyeceksen, hi\u00e7 olmazsa ger\u00e7ekten ye.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu bir diyet listesi de\u011fil. Bu bir fark\u0131ndal\u0131k egzersizi. Ve fark\u0131ndal\u0131k, \u00e7o\u011fu zaman \u00e7\u00f6z\u00fcmden daha de\u011ferlidir \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nce ne oldu\u011funu g\u00f6rmen gerekiyor ki sonra ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilebilesin.<\/p>\n<p>Ben portrelerde de bunu yapar\u0131m. \u00d6nce y\u00fck\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcm, sonra y\u00fcz\u00fc \u00e7izerim. Duygusal yemede de y\u00fck \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmeli. \u00c7ikolata sadece \u00e7ikolata de\u011fil \u2014 alt\u0131nda bir \u015fey var. Ve o \u015feyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, belki \u00e7ikolatay\u0131 yine yiyeceksin. Ama bu sefer bilerek.<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun.<\/p>\n<p>Demirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6yle bana \u2014 en son ne zaman ger\u00e7ekten a\u00e7 oldu\u011fun i\u00e7in yedin? Yani mideni dinledin, mide guruldad\u0131, sen de kalkt\u0131n ve yemek yedin. O kadar. Basit, ilkel, hayvansal. Ne zaman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2258","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2258"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2258\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}