![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/8186477\/pexels-photo-8186477.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sana bir soru soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap vermeni bekliyorum: Annenin ya da b\u00fcy\u00fckannenin bir yeme\u011fini yapmay\u0131 denedin mi hi\u00e7, tam\u0131 tam\u0131na tarife uydun, ama yine de bir \u015fey eksik kald\u0131? Evet. O tat. O tam<\/em> tat. Gitmi\u015f. Ortada duruyor ama gitmi\u015f.<\/p>\n Bu bir pi\u015firme hatas\u0131 de\u011fil. Bu bir g\u00f6\u00e7 hik\u00e2yesi.<\/p>\n Y\u0131llar \u00f6nce Berlin’de bir T\u00fcrk pazar\u0131nda dola\u015f\u0131rken ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n g\u00f6rd\u00fcm. Elinde bir demet maydanoz, burnunu o demete g\u00f6mm\u00fc\u015f, g\u00f6zlerini kapatm\u0131\u015f. Bir \u015fey sat\u0131n alm\u0131yordu. Bir yere gidiyordu. Hangi yere? Bilmiyorum. Ama oraya maydanozun kokusuyla gidiyordu. (Bu sahneyi hi\u00e7 \u00e7izmedim ama zihnimin en kalabal\u0131k yerinde as\u0131l\u0131 duruyor.)<\/p>\n \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden yemek, tarih\u00e7ilerin atlay\u0131p ge\u00e7ti\u011fi ama kad\u0131nlar\u0131n hi\u00e7 atlamad\u0131\u011f\u0131 bir belgedir. Bir g\u00f6\u00e7 hik\u00e2yesi anlatmak istiyorsan, bavula bakma. Mutfa\u011fa bak.<\/p>\n Tarif bir belgedir, ama eksik bir belge<\/strong><\/p>\n Tarihte b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda insanlar yanlar\u0131na ne ald\u0131lar? Foto\u011fraf, belge, biraz para, belki bir y\u00fcz\u00fck. Ve tarifler. Ama tarifler \u00e7o\u011fu zaman yaz\u0131l\u0131 de\u011fildi \u2014 kafan\u0131n i\u00e7indeydi, ellerin belle\u011findeydi. “Bir tutam” derdin, “g\u00f6z karar\u0131” derdin, “k\u0131s\u0131k ate\u015fte ta ki…” derdin. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcler bir mutfak i\u00e7in de\u011fil, o mutfak i\u00e7in ge\u00e7erliydi. O ocak i\u00e7in. O tencere i\u00e7in. O su i\u00e7in.<\/p>\n Suyun kire\u00e7 oran\u0131 bile bir yeme\u011fin tad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Bunu bilimsel olarak s\u00f6yl\u00fcyorum, ama ayn\u0131 zamanda \u015fiirsel olarak da s\u00f6yl\u00fcyorum: Memleket suyu ayr\u0131 bir \u015feydir. Ve onu hi\u00e7bir yerden temin edemezsin.<\/p>\n 1960’larda Almanya’ya g\u00f6\u00e7 eden i\u015f\u00e7ilerin bavullar\u0131nda ne vard\u0131? Kuru baklagiller, biber sal\u00e7as\u0131, bir miktar bulgur. (Kimileri mercimek getirdi, kimileri nohut. Ama hepsi bir \u015feyleri yanlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc orada olmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.) Bu malzemeler alman\u0131n \u00f6tesinde bir anlam ta\u015f\u0131yordu \u2014 bu malzemeler kim olduklar\u0131n\u0131<\/strong> s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n Bir yemek \u015fu sorular\u0131 yan\u0131tlar asl\u0131nda: Nerelisin? Hangi mevsimde b\u00fcy\u00fcd\u00fcn? Annen sana nas\u0131l davrand\u0131? Fakirlik mi g\u00f6rd\u00fcn, bereket mi? Bir sofrada ka\u00e7 ki\u015fi oturdu?<\/p>\n Kay\u0131p malzemeler listesi<\/strong><\/p>\n Bir arkada\u015f\u0131m var, Hatay’dan. Berlin’de ya\u015f\u0131yor. Her y\u0131l annesinin yan\u0131na gidip \u015funlar\u0131 getiriyor:<\/p>\n Bu listeye bakt\u0131\u011f\u0131nda anl\u0131yorsun: Yeme\u011fin i\u00e7indeki as\u0131l kay\u0131p malzeme, malzeme de\u011fil. Ba\u011flamd\u0131r.<\/strong> Bir yeme\u011fi pi\u015firdi\u011fin ortam, o an kim oldu\u011fun, kim i\u00e7in pi\u015firdi\u011fin \u2014 bunlar tarife girmiyor. Ama tad\u0131na giriyor.<\/p>\n G\u00f6\u00e7 eden insanlar\u0131n mutfaklar\u0131 zamanla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frar. Birinci nesil direnir: “Biz burada da ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131z.” \u0130kinci nesil f\u00fczyon yapar, fark\u0131nda olmadan. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesil \u00f6zler, ama neyi \u00f6zledi\u011fini tam bilmez. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil merak eder. (Merak belki en sa\u011fl\u0131kl\u0131 hal.) Ve bir g\u00fcn o d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil, b\u00fcy\u00fckannesinin tarifini yazmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r \u2014 ama tarif yar\u0131m kalm\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fckanne baz\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemedi. S\u00f6yleyemedi. Dil yoktu. Ya da s\u00f6ylemek istemedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 tatlar payla\u015f\u0131lmaz, ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n Mutfak bir ar\u015fivdir<\/strong><\/p>\n M\u00fczelere gitti\u011fimizde ge\u00e7mi\u015fi g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ama ge\u00e7mi\u015fi tatmak istersen mutfa\u011fa gitmelisin. Bir Suriyeli m\u00fcltecinin Almanya’da ilk kez kiremit alt\u0131 tavuk pi\u015firmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 an, bir Yunan ailesinin \u0130zmir’den g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tarhanay\u0131 \u0130stanbul’da yeniden \u00fcretti\u011fi an, bir K\u00fcrt annenin Mersin’deki k\u00fc\u00e7\u00fck dairesinde Diyarbak\u0131r sofras\u0131 kurdu\u011fu an \u2014 bunlar\u0131n hepsi tarihsel belgedir. Hi\u00e7biri resm\u00ee ar\u015fivde yok. Ama var. Devam ediyor.<\/p>\n Bana g\u00f6re bir tarifi kay\u0131t alt\u0131na almak, bir portreyi \u00e7izmek gibidir. Y\u00fcz\u00fc de\u011fil, y\u00fck\u00fc yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n. Yemekte de b\u00f6yle: Malzemeleri de\u011fil, ard\u0131ndaki hik\u00e2yeyi.<\/p>\n Ve bu hik\u00e2ye her zaman bir yerden ba\u015flar: Birisi bir \u015feyi b\u0131rakmak zorunda kald\u0131. Bir yer, bir insan, bir su. Ve o b\u0131rak\u0131lan \u015feyin yas\u0131n\u0131 mutfakta tuttu. Sessiz sedas\u0131z, tencerenin ba\u015f\u0131nda, buhar g\u00f6zlerine dolmadan \u00f6nce h\u0131zl\u0131ca bir \u00e7\u0131rp\u0131yla.<\/p>\n Peki ya biz?<\/strong><\/p>\n Sen hi\u00e7 g\u00f6\u00e7 etmemi\u015f olabilirsin. Ama sana \u015funu s\u00f6yleyeyim: Herkesin mutfa\u011f\u0131nda bir kay\u0131p var. Kimi b\u00fcy\u00fckannenin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle kaybetti tarifini. Kimi ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bir tarih bitti. Kimi sadece o yerin domatesi yerine ba\u015fka bir yerin domatesini kullanmak zorunda kald\u0131 ve yemek bir daha ayn\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n Bu kay\u0131plar k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fil. K\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc “sadece yemek” diyoruz. Ama yemek hi\u00e7bir zaman sadece yemek de\u011fil. Yemek, birinin seni sevdi\u011fini g\u00f6sterme bi\u00e7imi<\/strong>. Ve o bi\u00e7im yok oldu\u011funda, yani tarif eksik kald\u0131\u011f\u0131nda, asl\u0131nda bir sevginin izini kaybediyorsun.<\/p>\n Bunun i\u00e7in ne yapmal\u0131? Bilmiyorum. Belki tarifini yaz. Belki b\u00fcy\u00fckannenle otur ve “bana anlat” de \u2014 o an yok iken de\u011fil, varken. Belki bir dahaki sefere yeme\u011fi o ki\u015fi i\u00e7in de\u011fil, o ki\u015fiyi hat\u0131rlamak i\u00e7in pi\u015fir. Belki sadece otur ve o eksik tad\u0131n i\u00e7inde kaybol biraz. O kaybolma da bir \u015feydir.<\/p>\n Ben portreleri \u00e7izerken bazen y\u00fcz\u00fc de\u011fil, o y\u00fcz\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. Bir annenin tarifi de b\u00f6yledir. Tarifi de\u011fil, tarifin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi tatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n. Ve bir g\u00fcn, belki, bir lokmas\u0131nda o tam tad\u0131 yakalars\u0131n. Bir saniye i\u00e7in. Sonra gider.<\/p>\n Ama o bir saniye yeter.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. Sana bir soru soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap vermeni bekliyorum: Annenin ya da b\u00fcy\u00fckannenin bir yeme\u011fini yapmay\u0131 denedin mi hi\u00e7, tam\u0131 tam\u0131na tarife uydun, ama yine de bir \u015fey eksik kald\u0131? […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2255\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"