![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/19240003\/pexels-photo-19240003.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bir g\u00fcn yiyeceksin bir \u015feyi \u2014 belki sokak aras\u0131nda rastgeldi\u011fin k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fckk\u00e2nda, belki birinin mutfa\u011f\u0131nda, belki de tamamen yanl\u0131\u015f bir yerde, yanl\u0131\u015f bir saatte \u2014 ve birden i\u00e7inde bir kap\u0131 a\u00e7\u0131lacak. O kap\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ne oldu\u011funu bilmiyordun, bilmeni m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ama i\u015fte orada duruyor: annen, \u00e7ocuklu\u011funun o mutfa\u011f\u0131, ya da \u00e7oktan gitmi\u015f biri. Bir lokma. Bir saniye. Sonra her \u015fey.<\/p>\n
Bunu neden hi\u00e7 kimse bize okul s\u0131ralar\u0131nda s\u00f6ylemedi? Co\u011frafya, tarih, matematik \u2014 tamam, bunlar da laz\u0131m. Ama \u015funu \u00f6\u011fretselerdi: bir yemek, bir foto\u011fraf alb\u00fcm\u00fcnden daha derinde sakl\u0131d\u0131r sizin i\u00e7inizde.<\/strong> Belki ders kitab\u0131 yazanlar hen\u00fcz o lokmay\u0131 yememi\u015fti.<\/p>\n Meseleye biraz farkl\u0131 bir yerden girelim. Beyin, kokuyu ve tad\u0131 i\u015fleyen b\u00f6lgelerini duygusal haf\u0131zayla neredeyse yan yana kurmu\u015f. (Evrim mi bunu yapt\u0131, kader mi \u2014 bilmiyorum, ikisi de tuhaf varl\u0131klar.) Yani bir koku ya da tat, “mant\u0131kl\u0131” filtrelerden ge\u00e7meden do\u011frudan hissedilen yere iniyor. Bir foto\u011frafa bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda beyin \u00f6nce analiz eder, sonra duygu \u00fcretir. Ama bir \u015feyi tatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda o s\u0131ra bazen tersine d\u00f6ner \u2014 \u00f6nce hissedersiniz, sonra “bu neydi?” diye sorars\u0131n\u0131z.<\/p>\n Marcel Proust bunu 1913’te bir bisk\u00fcviyle anlatm\u0131\u015ft\u0131 zaten. Madeleine meselesi. \u00c7ay\u0131na bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 o k\u00fc\u00e7\u00fck kek onu \u00e7ocuklu\u011funa ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131, roman\u0131 da oradan do\u011fmu\u015ftu. Edebiyat tarihinin en uzun kitab\u0131 bir bisk\u00fcviden \u00e7\u0131kt\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn sen. (Herkes onu analiz etti, kimse as\u0131l soruyu sormad\u0131: o bisk\u00fcvi ne kadard\u0131, tarifi var m\u0131yd\u0131?)<\/p>\n Ama Proust’u bir kenara b\u0131rakal\u0131m, o kendi d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015f\u0131yordu. Sen ne zaman a\u011flad\u0131n bir yemek y\u00fcz\u00fcnden? Ya da a\u011flamad\u0131n ama bir yerde duraksad\u0131n \u2014 \u00e7atal havada, g\u00f6zler bo\u015flukta, a\u011f\u0131z \u00e7i\u011fnemeyi unuttu bir an. Hepimizin b\u00f6yle bir yeme\u011fi vard\u0131r. Hepimizin.<\/p>\n Ben sana birka\u00e7 \u00f6rnek vereyim, tan\u0131yacaks\u0131n kendini:<\/p>\n Bunlar\u0131n hi\u00e7biri tesad\u00fcf de\u011fil. Haf\u0131za, duyguyla peki\u015fir.<\/strong> Ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular genellikle bedenle birliktedir \u2014 yedi\u011fimiz, i\u00e7ti\u011fimiz, koklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerle. Beyin, “bu an \u00f6nemliydi” diye i\u015faretledi\u011fi anlar\u0131 daha derin kodlar. Yemek masalar\u0131 \u00e7o\u011funlukla \u00f6nemli anlard\u0131r: do\u011fum g\u00fcnleri, cenaze yemekleri, kavu\u015fmalar, vedalar. Masa etraf\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bize her seferinde bir tat arma\u011fan eder, biz de fark\u0131nda olmadan o tad\u0131 o ana ba\u011flar\u0131z.<\/p>\n Peki bu ba\u011f bozulabilir mi? Evet. Ve bu da ayr\u0131 bir ac\u0131d\u0131r. Bir yemek sever, y\u0131llarca seversin, sonra birinin a\u011fz\u0131ndan bir s\u00f6z duyars\u0131n ya da ba\u015fka bir an\u0131yla kirletilir o lezzet \u2014 art\u0131k tad\u0131 \u00e7\u0131kmaz. Dama\u011f\u0131n de\u011fi\u015fmedi, ama anlam de\u011fi\u015fti. Yeme\u011fi de\u011fil, o yeme\u011fe yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n insan\u0131 yiyordun asl\u0131nda.<\/strong> Bunu anlad\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn garip bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hissedersin, ama \u00f6nce biraz ac\u0131r.<\/p>\n Gastronomi kitaplar\u0131 genellikle teknik \u015feylerden bahseder. Hangi malzeme ne kadar, hangi \u0131s\u0131da, ne kadar s\u00fcre. Bunlar g\u00fczeldir, laz\u0131md\u0131r. Ama hi\u00e7bir tarif \u015funu s\u00f6yleyemez: “Bu yeme\u011fi yaparken kim akl\u0131na gelecek?” Bunu tarife yazamazs\u0131n. O ki\u015fi sende ya\u015f\u0131yor zaten, tarife s\u0131\u011fmaz.<\/p>\n G\u00f6\u00e7 meselesine de de\u011finelim biraz. T\u00fcrkiye’den ya da ba\u015fka bir yerden ba\u015fka bir \u00fclkeye g\u00f6\u00e7 edenler bilir bunu \u00e7ok iyi. Yeni \u015fehirde her \u015fey de\u011fi\u015fir \u2014 dil, koku, ritim. Ama bir g\u00fcn bir tencereye uzan\u0131rs\u0131n, ayn\u0131 baharat\u0131 koyars\u0131n, kapak kapan\u0131r ve buhar \u00e7\u0131kar \u2014 ve sen birden hem oradas\u0131n hem buradas\u0131n.<\/strong> \u0130ki zaman\u0131, iki mek\u00e2n\u0131 ayn\u0131 anda tutars\u0131n burnunda. Bu sizi deli etmez. Aksine, ayakta tutar. Yemek bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr \u2014 kimlik i\u00e7in, haf\u0131za i\u00e7in, varolu\u015f i\u00e7in. Sadece kar\u0131n doyurmak i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n Ve i\u015fte tam burada bir \u015feyi s\u00f6ylemek istiyorum: Bir yemek payla\u015fmak, bir foto\u011fraf payla\u015fmaktan \u00e7ok daha derin bir \u015feydir. Birine yemek yap\u0131yorsan\u0131z, asl\u0131nda \u015funu diyorsunuzdur: “Seni besleyece\u011fim, seni hat\u0131rlayaca\u011f\u0131m, ve belki sen de beni bir g\u00fcn bir lokmayla hat\u0131rlars\u0131n.” Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015fey bu. Bu kadar sessiz ve b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n Bir dahaki sefer bir yemek sizi duraksat\u0131rsa \u2014 \u00e7atal havada, g\u00f6z bo\u015flukta \u2014 sak\u0131n ge\u00e7i\u015ftirmeyin. Oturun o an\u0131n i\u00e7inde biraz. Kimi g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz? Nereye d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz? O an size ne s\u00f6yledi?<\/p>\n Cevab\u0131 bana anlatmak zorunda de\u011filsiniz. Ama kendinize yalan s\u00f6ylemeyin.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. Bir g\u00fcn yiyeceksin bir \u015feyi \u2014 belki sokak aras\u0131nda rastgeldi\u011fin k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fckk\u00e2nda, belki birinin mutfa\u011f\u0131nda, belki de tamamen yanl\u0131\u015f bir yerde, yanl\u0131\u015f bir saatte \u2014 ve birden i\u00e7inde bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2254\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"