{"id":2213,"date":"2026-08-06T08:40:27","date_gmt":"2026-08-06T06:40:27","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/06\/sessizligi-cizmek-bir-portrecinin-kulak-notlari\/"},"modified":"2026-08-06T08:40:27","modified_gmt":"2026-08-06T06:40:27","slug":"sessizligi-cizmek-bir-portrecinin-kulak-notlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/08\/06\/sessizligi-cizmek-bir-portrecinin-kulak-notlari\/","title":{"rendered":"Sessizli\u011fi \u00c7izmek: Bir Portrecinin Kulak Notlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/29563571\/pexels-photo-29563571.jpeg?auto=compress&#038;cs=tinysrgb&#038;fit=crop&#038;h=627&#038;w=1200\" style=\"width:100%;height:auto;\"><\/p>\n<p>Sana sormam gereken bir \u015fey var: Bir insan\u0131 \u00e7izerken ne duyars\u0131n?<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu insan &#8220;hi\u00e7bir \u015fey&#8221; der. Yanl\u0131\u015f. Tam yan\u0131l\u0131yorsun. Bir insan\u0131 \u00e7izerken her \u015feyi duyars\u0131n \u2014 kaleminin ka\u011f\u0131da s\u00fcrt\u00fcnmesini, kar\u015f\u0131ndakinin nefesini tuttu\u011funu, odan\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde biriken o garip, a\u011f\u0131r sessizli\u011fi. Ve i\u015fte o sessizlik \u2014 evet, tam da o \u015fey \u2014 benim i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck sanat malzemesi oldu bu k\u0131rk y\u0131lda.<\/p>\n<p>Ba\u015fta fark etmedim tabii. Kimse fark etmez. Gen\u00e7 bir \u00e7izer olarak oturur, bakars\u0131n, \u00e7izersin. Teknik meseledir zannedersin. I\u015f\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131, oranlar, g\u00f6lge de\u011ferleri. Hoca der ki &#8220;burun ba\u015f\u0131 biraz sola kaym\u0131\u015f,&#8221; sen de silip yeniden \u00e7izersin. Ama bir g\u00fcn \u2014 benim i\u00e7in o g\u00fcn tam olarak neredeydi hat\u0131rlam\u0131yorum, muhtemelen so\u011fuk bir \u015eubat \u00f6\u011fleden sonras\u0131yd\u0131 \u2014 oturdu\u011fum adam bana bak\u0131yordu ve ben onun bak\u0131\u015f\u0131na bakarken elim durdu. Kalemim ka\u011f\u0131da de\u011fdi ama hareket etmedi. Adam hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemedi. Ben hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemedim. Ve o sessizlikte, sanki birisi bana \u015f\u00f6yle dedi: <strong>&#8220;\u0130\u015fte \u015fimdi ba\u015fl\u0131yorsun.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Sessizlik \u00f6\u011fretilebilir bir \u015fey de\u011fildir. Bu y\u00fczden okullarda \u00f6\u011fretilmez. Ama her b\u00fcy\u00fck portrecinin bir noktada sessizli\u011fi \u00f6\u011frenmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u2014 ister istemez, bazen ac\u0131 yollardan.<\/p>\n<p><strong>Sessizlik bir bo\u015fluk de\u011fildir, bir doluluktur.<\/strong> Bunu anlamak y\u0131llar ald\u0131. Konu\u015fmayan bir y\u00fcz, asl\u0131nda \u00e7ok konu\u015fan bir y\u00fczd\u00fcr. A\u011flamayan bir g\u00f6z, bazen y\u0131llarca a\u011flam\u0131\u015f birinin g\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Poz veren insanlar genellikle en \u00e7ok gizlenmi\u015f insanlard\u0131r \u2014 ve sen \u00e7izer olarak o gizlili\u011fin tam ortas\u0131na oturuyorsun. Bu hem ayr\u0131cal\u0131kt\u0131r hem sorumluluk.<\/p>\n<p>Benim \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemim \u015f\u00f6yle geli\u015fti zamanla:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00d6nce konu\u015furum.<\/strong> \u00c7izmeden \u00f6nce. On dakika, bazen yar\u0131m saat. Konu ne oldu\u011fu \u00f6nemli de\u011fil \u2014 hava, yol, \u00e7ocuklar, d\u00fcn ak\u015fam ne yedikleri. Ama bu konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131mdaki insan bir yerde gev\u015fer. Maskeler biraz d\u00fc\u015fer. Ben o d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc beklerim.<\/li>\n<li><strong>Sonra sustururum \u2014 kendimi.<\/strong> \u0130\u00e7imdeki yorumcu sesi kapat\u0131r\u0131m. &#8220;Bu ki\u015fi \u015funa benziyor,&#8221; &#8220;bu y\u00fczde \u015fu var&#8221; gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler analitik sessizli\u011fi bozar. Oysa ben analitik de\u011fil, empatik bir sessizlik istiyorum.<\/li>\n<li><strong>Eli \u00e7izmeden \u00f6nce g\u00f6z\u00fc e\u011fitirim.<\/strong> Bak\u0131\u015f\u0131m ka\u011f\u0131da gitmeden \u00f6nce y\u00fczde uzun zaman kal\u0131r. Bu bazen kar\u015f\u0131 taraf\u0131 rahats\u0131z eder. Genellikle &#8220;ne ar\u0131yorsun?&#8221; diye sorarlar. &#8220;Sizi,&#8221; derim. G\u00fclerler. Hakl\u0131lar.<\/li>\n<li><strong>Y\u00fck\u00fc arar\u0131m.<\/strong> Her insan\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez bir a\u011f\u0131rl\u0131k vard\u0131r \u2014 bu melodrama de\u011fil, ger\u00e7ekliktir. Yorgunluk, hasret, sevin\u00e7 bile bazen a\u011f\u0131r gelir. O a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczde nereye oturdu\u011funu bulamazsam, \u00e7izim teknik olarak do\u011fru ama ruhsal olarak bo\u015f kal\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u015eimdi \u015funu soracaks\u0131n: &#8220;Ama bu kadar i\u00e7e girmek yormuyor mu seni?&#8221; Evet. Yoruyor. Bazen bir portreden sonra saatler boyunca konu\u015fam\u0131yorum. (Kar\u0131m bunu sever asl\u0131nda, d\u00fcr\u00fcst olay\u0131m.) Ama bu yorgunluk k\u00f6t\u00fc de\u011fil \u2014 kas yorgunlu\u011fu gibi bir \u015fey. Bir \u015fey in\u015fa etti\u011finin i\u015fareti.<\/p>\n<p>Teknoloji de\u011fi\u015fti. Dijital \u00e7izim ara\u00e7lar\u0131 geldi, foto\u011fraftan referans alma kolayla\u015ft\u0131, yapay zeka portre \u00fcretiyor art\u0131k saniyeler i\u00e7inde. Bunlar\u0131n hepsinin fark\u0131nday\u0131m ve hi\u00e7birinden korkmuyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015funu biliyorum: <strong>Hi\u00e7bir alet, iki insan aras\u0131ndaki o \u015eubat \u00f6\u011fleden sonras\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltamaz.<\/strong> Alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez \u2014 el derken sadece fiziksel eli kastetmiyorum. O el&#8217;in arkas\u0131ndaki g\u00f6z\u00fc, o g\u00f6z\u00fcn arkas\u0131ndaki sessizli\u011fi kastediyorum.<\/p>\n<p>Bir de \u015funu s\u00f6yleyeyim: En zor portreler g\u00fcl\u00fcmseyenler de\u011fil, g\u00fcl\u00fcmsemeyenlerdir. Zannetme ki as\u0131k suratl\u0131 insan zordur \u2014 o da de\u011fil asl\u0131nda. En zor olan, sana ger\u00e7ekten bakan insand\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde bir sorumluluk do\u011far. &#8220;Sen beni g\u00f6r\u00fcyor musun, yoksa y\u00fcz\u00fcm\u00fc m\u00fc \u00e7iziyorsun?&#8221; diye sorar o bak\u0131\u015f. Ve sen her \u00e7izgi at\u0131\u015f\u0131nda bu soruyu cevaplamak zorunda kal\u0131rs\u0131n.<\/p>\n<p>Y\u0131llarca insanlara \u015funu anlatt\u0131m ama h\u00e2l\u00e2 inanm\u0131yorlar: <strong>Portre, benzerlik meselesi de\u011fildir.<\/strong> Benzerlik foto\u011fraf\u0131n i\u015fidir ve foto\u011fraf bu i\u015fi \u00e7ok daha iyi yapar. Portrenin i\u015fi ba\u015fka bir \u015feydir \u2014 o insan\u0131n <em>var olma bi\u00e7imini<\/em> yakalamak. Duru\u015funu, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyayla olan mesafesini. Bu bazen burun oranlar\u0131n\u0131 biraz ka\u00e7\u0131rmay\u0131 gerektirebilir. Bazen g\u00f6zlerin normalden biraz b\u00fcy\u00fck \u00e7izilmesini. \u00c7\u00fcnk\u00fc o insan zaten o g\u00f6zlerle bak\u0131yor \u2014 sen sadece bunu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yorsun.<\/p>\n<p>Sana k\u00fc\u00e7\u00fck bir itiraf daha: En g\u00fczel portreleri konu\u015fmayan insanlara \u00e7izdim. De\u011fil dil bilmedi\u011fim i\u00e7in \u2014 aram\u0131zdaki sessizlik zorunlu oldu\u011funda, ikimiz de o sessizli\u011fe daha sayg\u0131l\u0131 davran\u0131yoruz. Ve o sayg\u0131l\u0131 sessizlikte bir \u015feyler a\u00e7\u0131l\u0131yor. Kap\u0131lar de\u011fil, pencereler. K\u00fc\u00e7\u00fck, lo\u015f pencereler \u2014 ama i\u00e7eriden \u0131\u015f\u0131k s\u0131z\u0131yor.<\/p>\n<p>K\u0131rk y\u0131l. Binlerce y\u00fcz. Ve h\u00e2l\u00e2 her yeni portre \u00f6ncesinde ayn\u0131 hafif tedirginlik var i\u00e7imde. Bu iyi. Tedirginli\u011fin bitti\u011fi g\u00fcn, \u00e7izmeyi b\u0131rak\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc tedirginlik sayg\u0131n\u0131n bir bi\u00e7imidir \u2014 kar\u015f\u0131mdaki insana duydu\u011fum sayg\u0131n\u0131n, o sessizli\u011fe duydu\u011fum sayg\u0131n\u0131n.<\/p>\n<p>Alet de\u011fi\u015fir. El de\u011fi\u015fmez. Ama el de ancak sessizli\u011fi \u00f6\u011frenince ger\u00e7ekten \u00e7izmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun.<br \/><strong>Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sana sormam gereken bir \u015fey var: Bir insan\u0131 \u00e7izerken ne duyars\u0131n? \u00c7o\u011fu insan &#8220;hi\u00e7bir \u015fey&#8221; der. Yanl\u0131\u015f. Tam yan\u0131l\u0131yorsun. Bir insan\u0131 \u00e7izerken her \u015feyi duyars\u0131n \u2014 kaleminin ka\u011f\u0131da s\u00fcrt\u00fcnmesini, kar\u015f\u0131ndakinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-2213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2213\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}