![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/6195\/bread-food-baking-homemade.jpg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eunu s\u00f6ylesem ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn: bir topluluk, y\u00fczy\u0131llar boyunca bilerek, isteyerek, \u0131srarla tuzsuz ekmek yedi. Yanl\u0131\u015f anlamad\u0131n. Tuz yok. Hi\u00e7. Ve bu bir hata de\u011fil, bir se\u00e7im. Hem de Toskana gibi, gastronomiyi neredeyse din gibi ya\u015fayan bir co\u011frafyada.<\/p>\n
\u0130lk kez bir Floransa restoran\u0131nda o ekme\u011fi \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda durdum. \u00c7i\u011fnedim. Yuttum. Garsonun y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m. Garson benim y\u00fcz\u00fcme bakt\u0131. \u0130kimiz de bir \u015fey demedik ama ben i\u00e7imden “bu hamur mu, yoksa un mu?” diye sordum. Sonra \u00f6\u011frendim. Ve \u00f6z\u00fcr dilemek istedim o ekme\u011fe \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc hik\u00e2yesi, tad\u0131ndan \u00e7ok daha zenginmi\u015f.<\/p>\n
Pane sciocco<\/strong> \u2014 Toskanaca’da “aptal ekmek” anlam\u0131na gelir. (Evet, ismini bile b\u00f6yle koymu\u015flar. Seviyorum bu insanlar\u0131.) Ama bu aptall\u0131k asl\u0131nda tam anlam\u0131yla bir direni\u015f manifestosu.<\/p>\n Hik\u00e2ye 12. y\u00fczy\u0131la gidiyor. Floransa ile Pisa, birbiriyle bo\u011fazla\u015f\u0131yor \u2014 bu iki \u015fehrin kavgas\u0131 zaten Orta \u00c7a\u011f boyunca hep bir \u015feylerin \u00fcst\u00fcnden y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Pisal\u0131lar, Toskana’n\u0131n tuz ticaret yollar\u0131n\u0131 kestiler. Denize k\u0131y\u0131s\u0131 olan Pisa, tuzu elinde tutuyordu ve Floransa’ya satmay\u0131 reddetti ya da fiyatlar\u0131 \u00f6yle t\u0131rmand\u0131rd\u0131 ki s\u0131radan halk kar\u015f\u0131layamaz hale geldi. Toskal\u0131lar ne yapt\u0131? Ekme\u011fi tuzsuz yapmaya ba\u015flad\u0131lar. (Parantez: bu karar\u0131 veren adam\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcn. Masan\u0131n ba\u015f\u0131nda oturuyor, “tamam, tuz yok” diyor. Etraf\u0131ndakiler ne hissetti acaba?)<\/p>\n Ama i\u015f orada bitmedi. Papa’n\u0131n da bu i\u015fte parma\u011f\u0131 var. 12. y\u00fczy\u0131lda Floransa Cumhuriyeti ile papal\u0131k aras\u0131ndaki gerilim doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, tuz \u00fczerine konulan vergiler \u00f6yle a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131 ki halk “olmaz” dedi. Ve o “olmaz” karar\u0131 bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 f\u0131r\u0131nlarda ya\u015f\u0131yor. Toskana’daki tuzsuz ekmek gelene\u011fi, bir yokluktan do\u011fmu\u015f bir al\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011fil \u2014 bir inat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn somut, elle tutulur, di\u015fle \u00e7i\u011fnenebilir ifadesi<\/strong>.<\/p>\n \u015eimdi sana \u015funu sormak istiyorum: sen hi\u00e7 bir \u015feyi, s\u0131rf ilkesel olarak reddetti\u011fin i\u00e7in yapt\u0131n m\u0131? Yani pratikte zahmetli, ama “hay\u0131r, bu bizim duru\u015fumuz” diye \u0131srar etti\u011fin bir \u015fey? Toskal\u0131lar bunu y\u00fczy\u0131llarca ekmekle yapt\u0131. Harfiyyen, g\u00fcnde \u00fc\u00e7 \u00f6\u011f\u00fcn.<\/p>\n Tabii bu ekme\u011fi tek ba\u015f\u0131na yemek ger\u00e7ekten zor. Ama Toskana mutfa\u011f\u0131 bunu biliyor ve ona g\u00f6re \u015fekilleniyor. Pane sciocco’nun yan\u0131ndakiler her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kar sahneye:<\/strong><\/p>\n G\u00f6r\u00fcyor musun? Tuzsuz ekmek bir eksiklik de\u011fil, bir yer a\u00e7ma stratejisi<\/strong>. Masadaki en sessiz ama en sab\u0131rl\u0131 oyuncu. Herkesin konu\u015fmas\u0131na izin veriyor, kendi sesini y\u00fckseltmiyor. (Bu arada \u015funu da s\u00f6yleyeyim: ben de hayatta b\u00f6yle insanlar\u0131 severim. Az konu\u015fur, \u00e7ok tutar.)<\/p>\n Bug\u00fcn Toskana’da bir f\u0131r\u0131n gidip “biraz tuz atsan\u0131z olmaz m\u0131yd\u0131?” dersen, f\u0131r\u0131nc\u0131 sana \u00f6yle bakar ki \u2014 hem g\u00fcler hem k\u0131zar hem de anlars\u0131n ki bu konu tart\u0131\u015fmaya kapal\u0131d\u0131r. B\u00f6lgede pane toscano<\/strong> olarak da bilinen bu ekmek, 2014’ten bu yana Avrupa Birli\u011fi’nin Korunan Co\u011frafi \u0130\u015faret (IGP) stat\u00fcs\u00fcne sahip. Yani art\u0131k resmi olarak: “Bu ekmek b\u00f6yledir, b\u00f6yle kalacakt\u0131r, ve bu bir hata de\u011fildir.”<\/p>\n Tarihte yemek \u00fczerinden verilen direni\u015flerin asl\u0131nda ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bazen. Bir yasa\u011fa, bir vergiyle, bir ambargoya kar\u015f\u0131 silah de\u011fil, un ve su<\/strong> ile cevap vermek. Nesiller boyu s\u00fcren, a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za ge\u00e7en, tarifi de\u011fi\u015fmeyen bir tutum. Bu bana kal\u0131rsa siyasi bir eylemden \u00e7ok daha uzun soluklu bir \u015fey \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnde en az iki kez sofrada hat\u0131rlat\u0131yor kendini.<\/p>\n Bir de \u015funu ekleyeyim: pane sciocco’yu ilk tatt\u0131\u011f\u0131nda neden garip geldi\u011fini anlad\u0131m sonradan. Biz dama\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tuza o kadar al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f\u0131z ki, tuzsuz bir \u015feyi “bozuk” san\u0131yoruz. Oysa bozuk olan belki de referans noktam\u0131z. Belki de “normal” dedi\u011fimiz \u015fey, asl\u0131nda tarihsel bir dayatman\u0131n kal\u0131b\u0131d\u0131r. (\u015eimdi \u00e7ok felsefi oldu, biliyorum. Ama ekmek bunu hak ediyor.)<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak \u015funu diyebilirim: Toskana’n\u0131n tuzsuz ekme\u011fi, bir co\u011frafyan\u0131n haf\u0131zas\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inde sava\u015f var, vergi isyan\u0131 var, gurur var, inat var. Ve belki de en \u00f6nemlisi \u2014 bir toplumun kendi masas\u0131nda kendi kurallar\u0131n\u0131 yazma inad\u0131 var.<\/p>\n Bir dahaki sefere \u0130talya’ya gitti\u011finde ya da bir \u0130talyan restoran\u0131nda o beyaz, kabu\u011fu \u00e7\u0131t\u0131r, i\u00e7i s\u00f6n\u00fck ekme\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, ona farkl\u0131 bak. O ekmek sana bir \u015fey anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dinle onu.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. \u015eunu s\u00f6ylesem ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn: bir topluluk, y\u00fczy\u0131llar boyunca bilerek, isteyerek, \u0131srarla tuzsuz ekmek yedi. Yanl\u0131\u015f anlamad\u0131n. Tuz yok. Hi\u00e7. Ve bu bir hata de\u011fil, bir se\u00e7im. Hem de Toskana gibi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"