{"id":2160,"date":"2026-07-18T08:21:53","date_gmt":"2026-07-18T06:21:53","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/07\/18\/yas-tutmayi-unuttuk-aciya-zaman-vermek-neden-zor\/"},"modified":"2026-07-18T08:21:53","modified_gmt":"2026-07-18T06:21:53","slug":"yas-tutmayi-unuttuk-aciya-zaman-vermek-neden-zor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/07\/18\/yas-tutmayi-unuttuk-aciya-zaman-vermek-neden-zor\/","title":{"rendered":"Yas Tutmay\u0131 Unuttuk: Ac\u0131ya Zaman Vermek Neden Zor?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/3648309\/pexels-photo-3648309.jpeg?auto=compress&#038;cs=tinysrgb&#038;fit=crop&#038;h=627&#038;w=1200\" style=\"width:100%;height:auto;\"><\/p>\n<p>Sana bir soru soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap vermeni istiyorum: Son ne zaman ger\u00e7ekten a\u011flad\u0131n? Yani kimseye hesap vermeden, sebebini a\u00e7\u0131klamadan, \u00f6z\u00fcr dilemeden \u2014 sadece a\u011flad\u0131n?<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fumuz o soruya cevap ararken biraz duraks\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u011flamak i\u00e7in de art\u0131k bir gerek\u00e7e laz\u0131m. &#8220;Ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131,&#8221; &#8220;zaten olacakt\u0131,&#8221; &#8220;g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak laz\u0131m&#8221; \u2014 bu c\u00fcmleler bize ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6ylenmeden \u00f6nce kendimiz s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131k. \u0130\u00e7imizde k\u00fc\u00e7\u00fck bir dedektif var; ac\u0131 hissettik\u00e7e devreye giriyor, sorguluyor: <em>Bu ac\u0131 me\u015fru mu? S\u00fcresi doldu mu? Devam etsen ay\u0131p olmaz m\u0131?<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam burada bir \u015feyler \u00e7\u00fcr\u00fcmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Yas, bir ar\u0131za de\u011fildir.<\/strong> Ama biz onu \u00f6yle g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Birini kaybettin, g\u00f6zden d\u00fc\u015ft\u00fcn, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131n \u2014 ve ilk hafta herkes anlay\u0131\u015f g\u00f6steriyor. \u0130kinci hafta biraz daha az. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc hafta &#8220;ge\u00e7mez mi art\u0131k?&#8221; bak\u0131\u015flar\u0131 ba\u015fl\u0131yor. Bir ay sonra sen de kendinle ayn\u0131 bak\u0131\u015fla bak\u0131yorsun. Sanki yas bir grip gibi; yedi g\u00fcnde ge\u00e7mesi laz\u0131m, ge\u00e7mediyse kronik bir \u015fik\u00e2yete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcn demektir.<\/p>\n<p>Oysa Freud \u2014 evet biliyorum, herkes Freud&#8217;dan bahsediyor, ama bu sefer hakl\u0131 \u2014 <em>Yas ve Melankoli<\/em>&#8216;sinde \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: Yas, sevilen bir \u015feyin yava\u015f yava\u015f i\u00e7selle\u015ftirilme s\u00fcrecidir. H\u0131zland\u0131ramazs\u0131n. K\u0131saltamazs\u0131n. Atlayamazs\u0131n. Atlarsan\u0131z ne olur? O kay\u0131p bir yerlerde tak\u0131l\u0131 kal\u0131r. Beyin onu i\u015flememi\u015ftir. Ve o i\u015flenmemi\u015f ac\u0131, y\u0131llar sonra bamba\u015fka bir k\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar \u2014 sinirlilik olarak, uyuyamamak olarak, sevinememek olarak.<\/p>\n<p>Peki neden bu kadar zorla\u015ft\u0131rd\u0131k bunu?<\/p>\n<p>Birka\u00e7 nedeni var ve hepsi birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Verimlilik k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/strong> Yas tutan insan \u00fcretemiyor. \u00dcretemeyen insan &#8220;geri kald\u0131.&#8221; Geri kalan insan sisteme y\u00fck. Dolay\u0131s\u0131yla ac\u0131, ekonomik bir sorun haline geliyor. (Bu c\u00fcmleyi yazarken i\u00e7im buru\u015ftu, senin de buru\u015fmas\u0131n\u0131 istiyorum.)<\/li>\n<li><strong>Sosyal medyan\u0131n pozitiflik zorbal\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Her g\u00fcn &#8220;iyi hissettiren&#8221; i\u00e7erikler, motivasyon al\u0131nt\u0131lar\u0131, &#8220;kendini sev&#8221; mesajlar\u0131 \u2014 bunlar g\u00fczel \u015feyler, ama ac\u0131ya hi\u00e7 yer b\u0131rakm\u0131yor. Ac\u0131 \u00e7ekiyorsan bir \u015feyleri yanl\u0131\u015f yap\u0131yorsun izlenimi veriyor.<\/li>\n<li><strong>Kolektif yas\u0131n unutulmas\u0131:<\/strong> Eskiden yas bir topluluk i\u015fiydi. Cenazeler \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrerdi, kom\u015fular gelirdi, oturulurdu, konu\u015fulurdu, a\u011flan\u0131rd\u0131. Art\u0131k &#8220;ge\u00e7mi\u015f olsun&#8221; mesaj\u0131 at\u0131p ge\u00e7iyoruz. Dijital bir taziye, dijital bir yas.<\/li>\n<li><strong>Terap\u00f6tik h\u0131zl\u0131l\u0131k bask\u0131s\u0131:<\/strong> Terapi \u00e7ok de\u011ferli bir \u015fey, k\u00fc\u00e7\u00fcmsemiyorum. Ama bazen &#8220;iyile\u015fme s\u00fcreci&#8221; bile bir performansa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Ka\u00e7 seansta iyile\u015ftin? Hangi teknikle? Ac\u0131n\u0131 verimli y\u00f6netiyor musun?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bir portreyi \u00e7izerken \u015funu fark ettim y\u0131llar i\u00e7inde: Y\u00fcz\u00fcn en derin izleri, kaybettikten sonra gelenler. K\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar \u00fcz\u00fcnt\u00fcden de\u011fil, \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn bast\u0131r\u0131lmas\u0131ndan olu\u015fur. Ger\u00e7ekten yas tutmu\u015f bir y\u00fcz farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u2014 daha yerle\u015fik, daha a\u011f\u0131r, ama daha <strong>ger\u00e7ek<\/strong>. Ka\u00e7m\u0131\u015f bir y\u00fczse sanki bir yerinden eksik kal\u0131r. G\u00f6zler g\u00fcler ama alt\u0131nda bir \u015fey titrer.<\/p>\n<p>Antik Yunan&#8217;da penthoslar\u0131 vard\u0131 \u2014 yas rit\u00fcelleri. Roma&#8217;da kad\u0131n yas\u00e7\u0131lar tutulurdu, cenaze t\u00f6reninde y\u00fcksek sesle a\u011flarlard\u0131. Japonya&#8217;da h\u00e2l\u00e2 &#8220;itami&#8221; kavram\u0131 var; ac\u0131n\u0131n sosyal olarak tan\u0131nmas\u0131. Bir\u00e7ok kadim k\u00fclt\u00fcr \u015funu biliyordu: Ac\u0131n\u0131n tan\u0131klar\u0131 olmal\u0131. Sadece i\u00e7inde ta\u015f\u0131yamazs\u0131n. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 laz\u0131m, g\u00f6r\u00fclmesi laz\u0131m, kabul edilmesi laz\u0131m.<\/p>\n<p>Biz ne yapt\u0131k? &#8220;Strong vibes only&#8221; dedik ve devam ettik.<\/p>\n<p>\u015eimdi sana somut bir \u015fey s\u00f6yleyeyim, didaktik olmadan: Yas tutmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p gerekmez. K\u00fc\u00e7\u00fck kay\u0131plar da hak eder. Bitmesi gereken bir ili\u015fki, de\u011fi\u015fen bir \u015fehir, ge\u00e7ip giden bir ya\u015f, vazge\u00e7ilen bir hayal \u2014 bunlar\u0131n hepsi i\u00e7in de yas tutulabilir. Tutulmal\u0131 bile. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 hissetmeden ge\u00e7ip gitti\u011finde, i\u00e7inde birikiyorlar. Ve birikenlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak, onlar\u0131 bir kez hissetmekten \u00e7ok daha yorucu.<\/p>\n<p>\u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn: Bir \u00e7izimde silgi kullanmak zorundas\u0131n. Yanl\u0131\u015f bir \u00e7izgiyi silmeden \u00fcst\u00fcne \u00e7izmeye devam edersen, o hata her katmana i\u015fler. En sonunda ne g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn? Karma\u015f\u0131k, okunaks\u0131z bir \u015fey. Silgi \u2014 yani yas \u2014 temizlemek i\u00e7in var. Ac\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7ip gitmen i\u00e7in de\u011fil, onu ger\u00e7ekten hissetmen ve sayfan\u0131 yeniden a\u00e7man i\u00e7in.<\/p>\n<p>Son olarak, benden bir \u015fey istemeyece\u011fim. &#8220;Kendine iyi bak&#8221; demeyece\u011fim, &#8220;g\u00fc\u00e7l\u00fc ol&#8221; da demeyece\u011fim. Sadece \u015funu s\u00f6yleyece\u011fim: E\u011fer i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n bir \u015fey varsa ve ona hen\u00fcz zaman vermediysen \u2014 vermene izin var. Kimsenin senden h\u0131zl\u0131 iyile\u015fmesini bekleme hakk\u0131 yok. Ne sosyal medyan\u0131n, ne patronunun, ne de o i\u00e7 sesinki. Ac\u0131n kadar zaman al.<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun.<br \/><strong>Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sana bir soru soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap vermeni istiyorum: Son ne zaman ger\u00e7ekten a\u011flad\u0131n? Yani kimseye hesap vermeden, sebebini a\u00e7\u0131klamadan, \u00f6z\u00fcr dilemeden \u2014 sadece a\u011flad\u0131n? \u00c7o\u011fumuz o soruya cevap ararken [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-2160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2160\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}