![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/5624027\/pexels-photo-5624027.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
S\u00f6yle bakal\u0131m \u2014 ne zaman son kez ger\u00e7ekten sessiz kald\u0131n? Yani kulakl\u0131ks\u0131z, telefonsuz, arka planda m\u00fcziksiz, birinin konu\u015fmas\u0131n\u0131 beklemeksizin. \u00d6yle bir sessizlik ki i\u00e7inde kendi nefes sesini duyabilesin. Hat\u0131rlayam\u0131yorsan bu yaz\u0131 tam sana g\u00f6re. Hat\u0131rl\u0131yorsan da oku, \u00e7\u00fcnk\u00fc muhtemelen sen de bunu yeterince yapm\u0131yorsun.<\/p>\n
Bir portreyi \u00e7izerken fark ettim bunu. At\u00f6lyede, herkes gittikten sonra, sadece kalem sesi ve ka\u011f\u0131d\u0131n hafif direnci. O an\u0131n i\u00e7inde bir \u015fey olur insana \u2014 d\u00fc\u015f\u00fcnceler kendili\u011finden s\u0131ralan\u0131r, y\u00fczeye \u00e7\u0131kar. Zorlamadan. T\u0131pk\u0131 derin suda bekledi\u011finde bal\u0131klar\u0131n yava\u015f yava\u015f yakla\u015fmas\u0131 gibi. Ama sen s\u00fcrekli elini suya vuruyorsun. S\u00fcrekli. Bildirim, mesaj, video, haber, m\u00fczik, podcast \u2014 dur bir saniye, neden bu kadar g\u00fcr\u00fclt\u00fcye ihtiyac\u0131n var?<\/p>\n
Antik Yunan’da theoria<\/strong> denen bir kavram vard\u0131. \u00c7o\u011funlukla “teori” diye \u00e7evirip ge\u00e7i\u015ftiririz ama asl\u0131nda “seyretmek” demek \u2014 d\u0131\u015far\u0131dan, sakin, yarg\u0131s\u0131z bakmak. Filozoflar bunun i\u00e7in \u00f6zellikle zaman ay\u0131r\u0131rd\u0131. Aristoteles y\u00fcr\u00fcrken d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc, \u00f6\u011frencileri de onun pe\u015finden. (Peripatetik okul buradan geliyor \u2014 “y\u00fcr\u00fcyenler.” Yani felsefenin kendisi zaten harekette ve sessizlikte do\u011fmu\u015f.) \u015eimdi biz y\u00fcr\u00fcrken podcast dinliyoruz. Aristoteles’in \u00f6\u011frencisi olsayd\u0131k herhalde birbirimizin \u00fcst\u00fcne basard\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc kimse etraf\u0131na bakmazd\u0131.<\/p>\n Meselenin \u00f6z\u00fc \u015fu: Sessizlik art\u0131k bir tercih de\u011fil, bir l\u00fcks haline geldi.<\/strong> Ve bu \u00e7ok ciddi bir sorun. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde de\u011fil, g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan gelir. Bir \u015feyi duydu\u011funda de\u011fil, duyduktan sonra sustukta anlars\u0131n onu. Beyin b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. N\u00f6robilimciler buna “default mode network” diyor \u2014 yani beyin bo\u015ftayken, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yorken asl\u0131nda en derin i\u015flemlerini yap\u0131yor. Ba\u011flant\u0131 kuruyor, anlam \u00fcretiyor, seni sen yap\u0131yor. Sen ise bu a\u011f\u0131 s\u00fcrekli kapat\u0131yorsun. T\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorsun i\u00e7ine bir \u015feyler. Dur biraz. B\u0131rak \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n.<\/p>\n Pascal 1654’te yazm\u0131\u015f: “T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131, bir odada sessizce oturamamaktan kaynaklan\u0131yor.”<\/em> Adam\u0131n \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyi biz h\u00e2l\u00e2 g\u00f6remiyoruz. (Ya da g\u00f6r\u00fcyoruz da bakmamay\u0131 tercih ediyoruz, ki bu daha \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir ihtimal.)<\/p>\n Peki ne kaybediyoruz tam olarak? K\u00fc\u00e7\u00fck bir liste yapay\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc listeler bazen ger\u00e7e\u011fi daha ac\u0131mas\u0131z g\u00f6sterir:<\/p>\n \u015eimdi \u015funu s\u00f6yleyeceksin: “Tamam anlad\u0131m, meditasyon mu yapay\u0131m?” Yapabilirsin, kimse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaz. Ama meditasyon tek yol de\u011fil. Sessizlik bir rit\u00fcel olmak zorunda de\u011fil. Sabah kahveni yaparken telefonu b\u0131rakmak sessizliktir. Yemek yerken ekrana bakmamak sessizliktir. Bir yere y\u00fcr\u00fcrken kulakl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131karmak sessizliktir. Birini dinlerken ger\u00e7ekten dinlemek \u2014 sadece cevab\u0131n\u0131 beklemeden \u2014 bu da bir sessizliktir.<\/p>\n Ben at\u00f6lyede bunu \u00e7ok ya\u015fad\u0131m. Bir y\u00fcz\u00fc \u00e7izerken bazen saatlerce tek kelime etmeden otururum. Bu insan\u0131 daha iyi anlamak i\u00e7in de\u011fil \u2014 asl\u0131nda tam olarak bunun i\u00e7in. Sustu\u011fumda y\u00fcz\u00fcn bana anlatmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015feyler, konu\u015fsayd\u0131m hi\u00e7 duymayaca\u011f\u0131m \u015feylerdi.<\/strong> K\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n s\u0131ras\u0131, g\u00f6zlerin yorgunlu\u011fu, a\u011fz\u0131n k\u00f6\u015fesindeki o yar\u0131m tebess\u00fcm \u2014 bunlar\u0131 ancak sessizlikte g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. G\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde y\u00fcz y\u00fcze baks\u0131n, hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rmezsin.<\/p>\n Ve i\u015fte tam burada bir itiraf\u0131m var: Bu yaz\u0131y\u0131 yazarken arka planda m\u00fczik a\u00e7mak istedim. Al\u0131\u015fkanl\u0131k. Sonra kapatt\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissetmem gerekiyordu, sadece \u00fcretmem de\u011fil. Fark var ikisi aras\u0131nda \u2014 b\u00fcy\u00fck fark.<\/p>\n Sessizli\u011fi kaybetmi\u015f bir toplum kendini kaybetmi\u015f bir toplumdur. Kendi sesini duyamayan insan, ba\u015fkas\u0131n\u0131n sesine muhta\u00e7 olur. Ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n sesi her zaman iyili\u011fin sesi de\u011fildir. (Bunu az biraz siyasi okuyabilirsin, yanl\u0131\u015f da olmazs\u0131n.)<\/p>\n Senden bir \u015fey istemiyorum asl\u0131nda. Hi\u00e7bir \u015fey yapmaman da bir se\u00e7im. Ama \u015funu bil: Bir g\u00fcn, \u00e7ok yoruldu\u011funda, hi\u00e7bir \u015fey duymak istemeyeceksin.<\/strong> Ve o sessizli\u011fi bilmiyorsan, o an geldi\u011finde nas\u0131l bulacaks\u0131n onu?<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. S\u00f6yle bakal\u0131m \u2014 ne zaman son kez ger\u00e7ekten sessiz kald\u0131n? Yani kulakl\u0131ks\u0131z, telefonsuz, arka planda m\u00fcziksiz, birinin konu\u015fmas\u0131n\u0131 beklemeksizin. \u00d6yle bir sessizlik ki i\u00e7inde kendi nefes sesini duyabilesin. Hat\u0131rlayam\u0131yorsan bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-2159","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2159"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2159\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"