![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/8186477\/pexels-photo-8186477.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eunu sormak istiyorum sana: Son ne zaman bir \u015feyi ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn? Ve hemen arkas\u0131ndan \u015funu soraca\u011f\u0131m \u2014 o an mutfakta m\u0131yd\u0131n?<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc bende hep \u00f6yle olur. So\u011fan\u0131 do\u011frarken, ya da \u00e7orban\u0131n k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc al\u0131rken, ya da sadece suyun kaynamas\u0131n\u0131 beklerken \u2014 i\u015fte tam o s\u0131rada, en da\u011f\u0131n\u0131k ve en d\u00fcr\u00fcst d\u00fc\u015f\u00fcnceler gelir. Kimse g\u00f6rmez, kimse duymaz. Sadece sen ve tencerenin buhar\u0131. (Ve belki bir kedi, ama o da genellikle tarafs\u0131z kal\u0131r.)<\/p>\n
\u0130nsanlar y\u00fczy\u0131llard\u0131r felsefeyi k\u00fct\u00fcphanelere, akademilere, uzun koridorlara hapsetti. Sokrates bile meydanlarda konu\u015furdu \u2014 ama acaba evine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, ak\u015fam yeme\u011fini haz\u0131rlarken ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc? Kimse bunu yazmad\u0131. Belki yazmaya de\u011fer bulmad\u0131lar. Ben de\u011ferli buluyorum.<\/p>\n
Mutfak, insan\u0131n kendisiyle en yaln\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 yerdir.<\/strong> Ofiste toplant\u0131 var, sokakta g\u00fcr\u00fclt\u00fc var, telefonda bildirim var. Ama mutfakta \u2014 ger\u00e7ek mutfakta, aceleye getirilmemi\u015f bir yemek pi\u015firirken \u2014 bir sessizlik \u00e7\u00f6ker. Bu sessizlik bo\u015f de\u011fildir. Doldurucu bir sessizliktir.<\/p>\n Ben bunu y\u0131llar i\u00e7inde fark ettim. Portreyi \u00e7izmeden \u00f6nce modelin y\u00fck\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcm dedim hep. Yeme\u011fi pi\u015firmeden \u00f6nce de malzemenin hikayesini duyar\u0131m. Bir patl\u0131can\u0131n elinde tutulmas\u0131 ba\u015fkad\u0131r, bir domatese bak\u0131lmas\u0131 ba\u015fkad\u0131r. Onlar da bir yerden gelmi\u015ftir \u2014 topraktan, emekten, birinin s\u0131rt\u0131ndan. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce spatulam biraz a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r.<\/p>\n Ama as\u0131l mesele bu de\u011fil. As\u0131l mesele \u015fu:<\/p>\n Yemek pi\u015firmek, tek elle yap\u0131labilir bir meditasyondur.<\/strong> \u00d6b\u00fcr el d\u00fc\u015f\u00fcncededir.<\/p>\n Felsefe tarihinde “pratik bilgelik” diye bir kavram var. Aristoteles buna phronesis<\/strong> demi\u015fti. Kitabi bilginin \u00f6tesinde, ya\u015fanarak kazan\u0131lan yarg\u0131 g\u00fcc\u00fc. Ben bunu hep mutfakta anlad\u0131m. Bir tarif okursun \u2014 do\u011frudur, eksiksizdir. Ama o tarife g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131n yemek bazen tutmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc eksik olan, \u00f6l\u00e7\u00fcler de\u011fildir. Eksik olan, o anki hava nemidir, kulland\u0131\u011f\u0131n tencerenin kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, i\u00e7inde oldu\u011fun ruh halidir. Mutfak sana der ki: Metni ezberlemek yetmez, durumu okumak gerekir.<\/em><\/p>\n Bu tam da iyi bir portrede olana benzer, asl\u0131nda. Anatomiyi bilirsin, perspektifi bilirsin \u2014 ama e\u011fer o insan\u0131n o g\u00fcnk\u00fc yorgunlu\u011funu g\u00f6rmezsen, \u00e7izim teknik olarak do\u011fru ama ruhsal olarak bo\u015f olur. Yemek de b\u00f6yle. Tarif do\u011fru olur, yemek yavan olur.<\/p>\n Almanlar buna bir \u015fey der \u2014 Fingerspitzengef\u00fchl<\/em>. Parmak ucu hissi. Sezgi. \u00d6l\u00e7\u00fclemeyen ama mutfakta her g\u00fcn kullan\u0131lan \u015fey. T\u00fcrk\u00e7ede bunu “eli yatk\u0131n” diye anlat\u0131yoruz. Kimileri do\u011far bununla derler. Ben inanm\u0131yorum. Kazan\u0131l\u0131r. \u00c7ok pi\u015firilerek, \u00e7ok yak\u0131larak, \u00e7ok tuzlanarak, \u00e7ok az tuzlanarak kazan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Bir de \u015fu var: Mutfak, hatayla bar\u0131\u015fman\u0131n en h\u0131zl\u0131 yeridir. Yemek yand\u0131 m\u0131? Bir dahaki sefere daha dikkatli olursun. Kimse “sen ba\u015far\u0131s\u0131z bir a\u015f\u00e7\u0131s\u0131n” diye not tutmaz. (\u0130yi bir aile ortam\u0131ndaysan tabii. Baz\u0131 sofralar\u0131 biliyorum, orada defter tutuyorlar \u2014 ama o ayr\u0131 bir konu, oraya girmeyelim.) Hata, mutfakta pedagojiktir. Seni k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmez, bilgilendirir.<\/p>\n Oysa hayat\u0131n geri kalan\u0131nda hata bir leke gibi yap\u0131\u015f\u0131r. Mutfakta ise hata, bir sonraki \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn tohumudur.<\/p>\n Pi\u015firmek bir eylemdir, ama d\u00fc\u015f\u00fcnmek de bir pi\u015firmedir.<\/strong> Her ikisi de ham olan\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Her ikisinde de \u0131s\u0131 gerekir \u2014 biri ger\u00e7ek ate\u015f, di\u011feri i\u00e7sel s\u00fcrt\u00fcnme. Her ikisinde de sab\u0131r \u015fartt\u0131r. Ve her ikisinin de sonunda ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey, payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda anlam kazan\u0131r.<\/p>\n Bir portreyi tek ba\u015f\u0131ma \u00e7izerim ama ba\u015fkas\u0131na bakar. Bir yeme\u011fi yaln\u0131z pi\u015firirim ama ba\u015fkas\u0131na yedirilince tamamlan\u0131r. \u0130kisi de ayn\u0131 paradoksu ta\u015f\u0131r: En i\u00e7sel eylem, en d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck amaca hizmet eder.<\/p>\n Bu y\u00fczden mutfaktan ka\u00e7ma. \u00d6zellikle kafan kar\u0131\u015f\u0131ksa, \u00f6zellikle bir \u015feyi \u00e7\u00f6zemiyorsan, \u00f6zellikle kendini kaybettim diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan \u2014 git bir \u015feyler pi\u015fir. G\u00f6rkemli olmak zorunda de\u011fil. Bir yumurta bile yeter. Ama dikkatini ver. Ate\u015fe bak, ya\u011f\u0131n k\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisset, tuzun ne zaman at\u0131ld\u0131\u011f\u0131na karar ver.<\/p>\n O an, tam o karar an\u0131nda \u2014 sen filozofsun. Akademi belgesi yok, k\u00fcrs\u00fc yok, dinleyici yok. Ama elinde spatula var ve \u00f6n\u00fcnde s\u0131cak bir tavada hayat kararlar\u0131 veriyorsun.<\/p>\n Bence bu yeter. Belki de fazlas\u0131yla yeter.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. \u015eunu sormak istiyorum sana: Son ne zaman bir \u015feyi ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn? Ve hemen arkas\u0131ndan \u015funu soraca\u011f\u0131m \u2014 o an mutfakta m\u0131yd\u0131n? \u00c7\u00fcnk\u00fc bende hep \u00f6yle olur. So\u011fan\u0131 do\u011frarken, ya da […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2097","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2097"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2097\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"