![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/9292048\/pexels-photo-9292048.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve cevaplamak i\u00e7in zaman tan\u0131yaca\u011f\u0131m: Son be\u015f y\u0131l i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n en s\u0131radan g\u00fcn\u00fc hat\u0131rl\u0131yor musun?<\/strong> S\u0131radan olan, b\u00fcy\u00fck olmayan, foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilmeyen, hik\u00e2yesi anlat\u0131lmayan herhangi bir g\u00fcn. Sal\u0131 olabilir. Ya\u011fmur ya\u011f\u0131yordu belki. Kahveni i\u00e7tin, bir \u015feyler yedin, yatt\u0131n. Nerede o g\u00fcn? Gitti. Kayboldu. Sanki hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f gibi.<\/p>\n \u015eimdi \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn: O g\u00fcn\u00fcn gitmesi seni daha m\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc, yoksa daha m\u0131 hafif k\u0131ld\u0131?<\/p>\n Unutmak konusunda insanl\u0131\u011f\u0131n genel tutumu nettir \u2014 yas tutulacak bir \u015feydir. Alzheimer korku uyand\u0131r\u0131r, isimler kar\u0131\u015f\u0131nca panikleriz, ge\u00e7mi\u015fin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 silinince kendimizden bir par\u00e7a kopuyor gibi hissederiz. Oysa n\u00f6robilim bize \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir tablo \u00e7iziyor: Beyin unutmak i\u00e7in \u00f6zel bir enerji harcar. Unutmak pasif bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f de\u011fil, aktif bir temizlik i\u015flemidir.<\/strong><\/p>\n Yani beynin her gece uyurken yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden biri \u015fudur: Hangisi kals\u0131n, hangisi gitsin? Bu soruyu sormak bile garip \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc bu karar\u0131 sen vermiyorsun. Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n veriyor. Ve \u00e7o\u011funlukla, sand\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha iyi bir i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n Nietzsche bunu y\u00fcz elli y\u0131l \u00f6nce zaten s\u00f6ylemi\u015fti.<\/strong> “Tarihin Ya\u015fam \u0130\u00e7in Yarar\u0131 ve Zarar\u0131 \u00dczerine” adl\u0131 denemesinde \u015funu yazd\u0131: Mutlu ya\u015fayabilmek i\u00e7in belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde unutmay\u0131 \u00f6\u011frenmek zorundas\u0131n. Her \u015feyi hat\u0131rlayan insan \u2014 her hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, her haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, her k\u00fc\u00e7\u00fck yenilgiyi \u2014 ta\u015f\u0131yamaz hale gelir. Ta\u015f\u0131yan de\u011fil, ta\u015f\u0131nan olur.<\/p>\n Bunu okuyunca “evet ama ge\u00e7mi\u015ften ders \u00e7\u0131karmak laz\u0131m” diyeceksin. Hakl\u0131s\u0131n. Ama i\u015fte orada bir ayr\u0131m var: Dersi almak ile ac\u0131y\u0131 depolamak ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/strong> Biri seni b\u00fcy\u00fct\u00fcr, di\u011feri i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck ama inat\u00e7\u0131 bir kaya olarak oturur.<\/p>\n Portre \u00e7izerken \u015funu fark ettim y\u0131llar i\u00e7inde \u2014 insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 var, b\u0131rakt\u0131klar\u0131 var. Bazen en g\u00fczel y\u00fczler, en \u00e7ok unutmu\u015f olanlard\u0131r. Hafif bir \u015fey var o \u00e7izgilerde. A\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131yan y\u00fcz de g\u00fczeldir, ama farkl\u0131 g\u00fczeldir \u2014 derinlik var orada, evet, ama ayn\u0131 zamanda bir yorgunluk da var. Kalemim her ikisini de fark eder.<\/p>\n Peki ya sanat ve bellek? Bu ili\u015fki ger\u00e7ekten tuhaft\u0131r. Bir ressam tuvale bakarken neyi hat\u0131rlar, neyi uydurur, neyi se\u00e7er? Marcel Proust milyonlarca kelimeyle bunu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131<\/strong> \u2014 o me\u015fhur madlen kurabiyesi, a\u011fz\u0131na girer girmez \u00e7\u00f6ken zaman\u0131n tamam\u0131. Ge\u00e7mi\u015fin bir k\u00f6\u015fesinde bekleyen koku, doku, tat. \u0130stemeden gelen an\u0131lar. Bunlara “involuntary memory” \u2014 istemsiz bellek \u2014 deniyor. Ve Proust’a g\u00f6re bunlar, bilin\u00e7li olarak hat\u0131rlad\u0131klar\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha ger\u00e7ektir.<\/p>\n Belki de sanat tam burada do\u011fuyor: Unutman\u0131n kenar\u0131nda.<\/strong> Tam gitmek \u00fczereyken bir \u015fey sizi tutar. Ve o tutunma an\u0131, bir \u00e7izgiye, bir c\u00fcmleye, bir notaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n Unutman\u0131n insan\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce akl\u0131ma \u015fu liste geliyor \u2014 bunlar benim g\u00f6zlemlerim, herhangi bir kaynaktan de\u011fil:<\/p>\n Burada bir \u015feyi a\u00e7\u0131k etmek istiyorum: Unutman\u0131n savunuculu\u011funu yapm\u0131yorum. Baz\u0131 \u015feyler unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/strong> Tarihsel haf\u0131za, toplumsal adaletsizlikler, insanl\u0131\u011f\u0131n karanl\u0131k sayfalar\u0131 \u2014 bunlar aktif olarak korunmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc unutulan zul\u00fcm, tekrar eden zul\u00fcmd\u00fcr. Bunu da biliriz.<\/p>\n Ama bireysel olarak, kendi k\u00fc\u00e7\u00fck hayat\u0131n\u0131n i\u00e7inde? Kendine biraz merhamet et. O eski utan\u00e7lar\u0131, o eski hatalar y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131, o s\u00f6ylenmemi\u015f s\u00f6z sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2014 hepsini ta\u015f\u0131mak zorunda de\u011filsin. Beynin zaten baz\u0131s\u0131n\u0131 silmi\u015ftir. Kalanlar i\u00e7in de sen karar verebilirsin.<\/p>\n Jorge Luis Borges’in “Funes’in Belle\u011fi” ad\u0131nda bir hik\u00e2yesi var. Funes ad\u0131nda bir adam, bir kazadan sonra her \u015feyi unutamaz hale gelir. Her yapra\u011f\u0131n her damar\u0131n\u0131, her ge\u00e7en bulutun tam \u015feklini, her an\u0131n eksiksiz dokusunu hat\u0131rlar. Ve bu onu mahveder. Uyuyamaz, d\u00fc\u015f\u00fcnemez, soyutlayamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmek unutmay\u0131 gerektirir.<\/strong> Bir kavram olu\u015fturmak i\u00e7in binlerce tekil ayr\u0131nt\u0131y\u0131 bir kenara b\u0131rakmak zorundas\u0131n. Unutmadan genelleme olmaz. Unutmadan anlam olmaz.<\/p>\n Yani \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum asl\u0131nda: Belki de unutmak, beynin sana verdi\u011fi en sessiz ama en de\u011ferli arma\u011fand\u0131r. Se\u00e7ici bir merhamet. “Bunu ta\u015f\u0131ma” diyen bir ses. Ve o sesin her zaman hakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz \u2014 ama \u00e7o\u011funlukla, sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha ak\u0131ll\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir portrenin tamam\u0131n\u0131 \u00e7izerken baz\u0131 \u00e7izgiler silinir. O silinen \u00e7izgiler olmadan as\u0131l \u00e7izgi g\u00f6r\u00fcnmez. Bo\u015fluk da kompozisyonun par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/strong> Hat\u0131rlad\u0131klar\u0131n kadar, unuttuklar\u0131n\u0131n da seni \u015fekillendirdi\u011fini bir kez d\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n Sonra b\u0131rak gitsin.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve cevaplamak i\u00e7in zaman tan\u0131yaca\u011f\u0131m: Son be\u015f y\u0131l i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n en s\u0131radan g\u00fcn\u00fc hat\u0131rl\u0131yor musun? S\u0131radan olan, b\u00fcy\u00fck olmayan, foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilmeyen, hik\u00e2yesi anlat\u0131lmayan herhangi bir g\u00fcn. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-2090","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2090"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2090\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"