![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/8186477\/pexels-photo-8186477.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
S\u00f6yle bana \u2014 bir yerde bir koku ald\u0131n, durup kald\u0131n m\u0131 hi\u00e7? Y\u00fcr\u00fcyorsun, akl\u0131n ba\u015fka yerde, belki markete ne alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun ya da tamamen bo\u015fsun, ve birden bir koku seni yerinden s\u00f6k\u00fcyor. De\u011fil mi? Oraya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Tam olarak oraya. Annenin mutfa\u011f\u0131na, bir yaz sabah\u0131na, gitti\u011finde h\u00e2l\u00e2 orada olan ama sen d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde art\u0131k olmayan birine.<\/p>\n
Bu tesad\u00fcf de\u011fil. Bu, beyninin sana oynad\u0131\u011f\u0131 en d\u00fcr\u00fcst oyun.<\/p>\n
Koku ve tat, di\u011fer duyulardan farkl\u0131 bir yol izler beyinde. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc, ses, dokunu\u015f \u2014 bunlar\u0131n hepsi \u00f6nce talamustan ge\u00e7er, bir nevi g\u00fcmr\u00fck kap\u0131s\u0131ndan. Ama koku do\u011frudan gider amigdala ve hipokampusa<\/strong> \u2014 duygular ve haf\u0131zan\u0131n oturdu\u011fu o karanl\u0131k, s\u0131cak, eski odaya. Filtre yok, b\u00fcrokratik i\u015flem yok. Direk kap\u0131ya dayar. Bu y\u00fczden bir koku seni bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden \u00e7ok daha derin bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ve bu y\u00fczden Marcel Proust, o me\u015fhur madeleine<\/em> bisk\u00fcvisini \u0131slak \u00e7ay\u0131na bat\u0131r\u0131p bir c\u00fcmleyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 roman\u0131 yedi cilde ta\u015f\u0131d\u0131. Adam bir bisk\u00fcviden yedi cilt \u00e7\u0131kard\u0131. (Haks\u0131z da say\u0131lmaz, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.)<\/p>\n Peki bu ne anlama geliyor bizim i\u00e7in, s\u0131radan \u00f6l\u00fcml\u00fcler olarak?<\/p>\n \u015eunu anl\u0131yor insan: Yemek asl\u0131nda hi\u00e7bir zaman sadece yemek de\u011fildir.<\/strong> O tabak, o kase, o \u00e7orban\u0131n buhar\u0131 \u2014 bunlar birer zaman makinesidir. Ve bu makineyi kim kurdu? Annen, baban\u0131n anas\u0131, k\u00f6yde \u00e7\u0131nar g\u00f6lgesinde un eleyen biri, ya da y\u0131llar \u00f6nce sana o tarifi f\u0131s\u0131ldayan kom\u015fu teyze. Onlar gitti. Tarif kald\u0131. Ve tarif her a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, onlar bir anl\u0131\u011f\u0131na geri gelir.<\/p>\n Ben bunu bir \u00e7izimle k\u0131yaslar\u0131m hep. Y\u0131llarca \u00f6nce \u00e7izdi\u011fim bir portreye bakar\u0131m, o g\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissederim \u2014 kimin y\u00fcz\u00fcyd\u00fc, ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum, d\u0131\u015far\u0131da hava nas\u0131ld\u0131. \u00c7izgi o a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131r. Lezzet de \u00f6yle. Ta\u015f\u0131r. Saklar. Gerekti\u011finde geri verir.<\/p>\n \u015eimdi biraz dural\u0131m ve \u015funu soral\u0131m: hangi yemekler \u00f6zellikle bu i\u015fi iyi yapar? Yani hangileri seni en derinden vurur?<\/p>\n Ama i\u015fte burada ilgin\u00e7 bir \u015fey var: Bu haf\u0131za her zaman mutlu de\u011fildir.<\/strong> Kimi zaman bir koku seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Yitirdi\u011fin birine. Bir kavgaya. Art\u0131k gidemedi\u011fin bir eve. Ve yine de o kokuyu \u00e7ekersin i\u00e7ine. Neden?<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc ac\u0131 hat\u0131ralar da bizimdir. Onlar\u0131 silmek, kendimizden bir par\u00e7a silmektir. Koku bize bu se\u00e7imi sunmaz zaten \u2014 sorar m\u0131? Sormaz. Dal\u0131p gidersin, geri d\u00f6nersin, biraz sars\u0131lm\u0131\u015f ama daha tam.<\/p>\n Almanya’da ya\u015fayan T\u00fcrkler bu konuda bana \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretti y\u0131llar i\u00e7inde. Burada bir tencere i\u00e7inde pi\u015fen yeme\u011fin sadece yiyecek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilirler. O tencere bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr. \u0130ki k\u0131ta aras\u0131nda, iki dil aras\u0131nda, iki benlik aras\u0131nda. Tur\u015fu kavanozu u\u00e7akta valizin en g\u00fcvenli k\u00f6\u015fesine yerle\u015ftirilen \u015feydir \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc o kavanoz bir adrestir. Oradan gelindi\u011finin belgesidir. Ve a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, o keskin ek\u015fi koku, binlerce kilometre \u00f6tedeki bir bah\u00e7eyi, bir anneyi, bir sesi getirir.<\/p>\n Bu y\u00fczden ben mutfakta vakit ge\u00e7irirken \u00e7izim masas\u0131nda oturur gibi hissederim. \u0130kisi de ayn\u0131 \u015feyi yapar asl\u0131nda: g\u00f6r\u00fcnmeyeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar.<\/strong> Bir portrede g\u00f6remedi\u011fin i\u00e7 d\u00fcnyay\u0131 y\u00fcze yans\u0131t\u0131rs\u0131n. Bir yemekte de hissedemedi\u011fin \u015feyleri ete, so\u011fana, baharata g\u00f6mersin. Ve sonra biri yer, ve bir \u015fey hisseder, ve nereden geldi\u011fini bilmez o hissin.<\/p>\n Ama sen bilirsin. Ellerin bilir.<\/p>\n Sana bir \u015fey \u00f6nerece\u011fim \u2014 bir pratik \u015fey, nadir yapar\u0131m ama bug\u00fcn yapay\u0131m: Bu hafta bir yemek pi\u015fir ve neden o yeme\u011fi se\u00e7ti\u011fini<\/em> sor kendine. Can\u0131n m\u0131 \u00e7ekti, yoksa bir \u015fey mi hat\u0131rlad\u0131n? Tarif akl\u0131nda m\u0131 vard\u0131, yoksa eller mi kendili\u011finden bildi? Pi\u015ferken ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn? Yedikten sonra ne hissettin?<\/p>\n Cevaplar seni \u015fa\u015f\u0131rtabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o tencerede sadece yemek pi\u015fmiyor olabilir. Belki bir \u015feyle bar\u0131\u015f\u0131yorsun. Belki birini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorsun. Belki kendine “h\u00e2l\u00e2 buraday\u0131m” diyorsun.<\/p>\n Yemek bunu yapar. Sessizce, tuzlu suyla, bir tutam sab\u0131rla yapar.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. S\u00f6yle bana \u2014 bir yerde bir koku ald\u0131n, durup kald\u0131n m\u0131 hi\u00e7? Y\u00fcr\u00fcyorsun, akl\u0131n ba\u015fka yerde, belki markete ne alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun ya da tamamen bo\u015fsun, ve birden bir koku seni […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2085","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2085\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"