![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/5624027\/pexels-photo-5624027.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eunu sormam laz\u0131m: En son ne zaman ger\u00e7ekten hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131n?<\/strong> Telefona bakmadan, bir \u015feyler izlemeden, “verimli” olmadan, planlamadan, \u00fcretmeden \u2014 sadece oturarak, belki camdan d\u0131\u015far\u0131 bakarak, belki hi\u00e7bir yere bakmadan? Hat\u0131rlayam\u0131yorsan, bu yaz\u0131 tam sana g\u00f6re. Hat\u0131rl\u0131yorsan, zaten biliyorsun ne demek istedi\u011fimi.<\/p>\n Modern insan\u0131n en b\u00fcy\u00fck trajedisi \u015fu: bo\u015f zaman\u0131 doldurmay\u0131 marifet sayd\u0131. Bir kahve i\u00e7iyorsun, ayn\u0131 anda podcast dinliyorsun. Y\u00fcr\u00fcyorsun, kulakl\u0131k var. Uyumadan \u00f6nce ekrana bak\u0131yorsun \u00e7\u00fcnk\u00fc “zihin dinlensin” diye. Zihnin dinlenmesi i\u00e7in ona bir \u015fey daha y\u00fcklemek \u2014 bu d\u00fcped\u00fcz \u00e7eli\u015fki, ama biz bunu sormadan kabul ettik. Nas\u0131l oldu bu? Kim karar verdi ki sessizlik doldurul\u00admas\u0131 gereken bir a\u00e7\u0131kt\u0131r?<\/p>\n Japonlar buna bir isim koymu\u015f: ma (\u9593)<\/strong>. Kelimenin tam \u00e7evirisi yok T\u00fcrk\u00e7ede \u2014 “aradaki bo\u015fluk” diyebilirsin, ama bu da tam tutmuyor. Ma, m\u00fczikte iki nota aras\u0131ndaki sessizliktir. Bir odadaki mobilyalar\u0131n aras\u0131nda kalan a\u00e7\u0131kl\u0131kt\u0131r. Konu\u015fmada bir c\u00fcmleden \u00f6nce gelen duraksamad\u0131r. Japonlar bu bo\u015flu\u011fu eksiklik olarak de\u011fil, varl\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131<\/em> olarak g\u00f6r\u00fcr. Bat\u0131 mimarisinde her k\u00f6\u015feyi doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n; Japon bah\u00e7esinde bo\u015f toprak, ta\u015flar kadar anlam ta\u015f\u0131r.<\/p>\n Biz nerede yanl\u0131\u015f d\u00f6nd\u00fck peki? (Burada “biz” derken Bat\u0131 modernli\u011fini i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f her toplumu kastediyorum \u2014 bu i\u015fte T\u00fcrkiye de Almanya da ayn\u0131 gemide.) Sanayi devrimi \u00fcretkenli\u011fi bir erdem yapt\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmayan adam, de\u011fersiz adam say\u0131ld\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce o kadar derinden i\u015fledi ki art\u0131k tatilde bile “bir \u015feyler yapt\u0131k m\u0131?” diye soruyoruz. Kapadokya’ya gidiyorsun, 47 foto\u011fraf payla\u015f\u0131yorsun, yorgun d\u00f6n\u00fcyorsun. Tatil mi yapt\u0131n, tatili mi t\u00fckett\u0131n?<\/p>\n Antik Yunan’da skhol\u00e9<\/strong> denen bir kavram vard\u0131. T\u00fcrk\u00e7edeki “okul” kelimesi buradan geliyor \u2014 ama orijinal anlam\u0131 “okul” de\u011fildi. Skhol\u00e9, bo\u015f zaman demekti. Ve bu bo\u015f zaman, Aristoteles’e g\u00f6re insan\u0131n en de\u011ferli haline aitti. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak bo\u015f zamanda d\u00fc\u015f\u00fcnebilirdin, sorgulayabilirdin, insan olabilirdin. \u00c7al\u0131\u015fma zorunluluktu; skhol\u00e9 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fc. \u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcn: biz o \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kendi elimizle doldurup kapatt\u0131k.<\/p>\n Ben bunu soyut konu\u015fmuyorum, not edece\u011fim. K\u0131rk y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n \u00e7izim prati\u011fimde en verimli anlar\u0131m\u0131n, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bi\u00e7imde, hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131m<\/em> anlar\u0131n hemen ard\u0131ndan geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Bazen saatlerce sadece otururdum \u2014 kafede, parkta, mutfak masas\u0131nda so\u011fumu\u015f \u00e7ay\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda. Bir portreyi \u00e7izerken \u00f6nce o insan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc g\u00f6rmem gerekir derdim hep. O y\u00fck\u00fc g\u00f6rmek i\u00e7in sessizli\u011fe ihtiyac\u0131m var. G\u00fcr\u00fclt\u00fcde y\u00fczler g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn, sessizlikte insanlar.<\/p>\n \u015eimdi bir liste yapay\u0131m \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc listeler insan\u0131 rahatlat\u0131yor, biliyorum, o y\u00fczden koyuyorum:<\/p>\n Peki neden bu kadar zor? \u00c7\u00fcnk\u00fc sessizlikte kendinle kal\u0131yorsun. Ve \u00e7o\u011fu insan kendisiyle ba\u015f ba\u015fa kalmaktan \u00fcrk\u00fcyor. (Yarg\u0131lam\u0131yorum \u2014 ben de \u00fcrkt\u00fcm, \u00fcrk\u00fcyorum h\u00e2l\u00e2 zaman zaman.) Ama \u015funu da s\u00f6yleyeyim: kendinden ka\u00e7mak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131n enerji, ger\u00e7ekten muazzam. O enerjiyi kendine do\u011fru y\u00f6nlendirirsen ne olur, denedin mi hi\u00e7?<\/p>\n Pascal 1600’lerin ortas\u0131nda \u015funu yazm\u0131\u015f: “\u0130nsanlar\u0131n t\u00fcm mutsuzlu\u011fu tek bir \u015feyden kaynaklan\u0131r: odalar\u0131nda sessizce oturamamalar\u0131.”<\/em> \u00dc\u00e7 y\u00fcz elli y\u0131l ge\u00e7mi\u015f \u2014 telefon, internet, sosyal medya, y\u00fcz bin bildirim eklenmi\u015f \u00fcst\u00fcne. Pascal bug\u00fcn ya\u015fasayd\u0131 muhtemelen g\u00fclmekten a\u011flard\u0131. Ya da sadece a\u011flard\u0131.<\/p>\n Sana pratik bir \u015fey s\u00f6yleyeyim: yar\u0131n sabah, on dakika<\/strong> sadece otur. Kahveni yap, masaya koy, pencereye bak. Telefon ba\u015fka odada olsun. M\u00fczik yok, podcast yok. Sadece on dakika. \u0130lk iki dakika rahats\u0131z hissedeceksin. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dakikada akl\u0131n gezinecek. Be\u015finci dakikada bir \u015feylerin gev\u015fedi\u011fini fark edeceksin. Onuncu dakikada kalkmak istemeyeceksin. Bu bir garanti de\u011fil \u2014 ama olas\u0131l\u0131k y\u00fcksek.<\/p>\n Ve \u015funu da bil: hi\u00e7bir \u015fey yapmak, asl\u0131nda \u00e7ok \u015fey yapmakt\u0131r.<\/strong> Dinliyorsun, hissediyorsun, sindiriyorsun, b\u00fct\u00fcnle\u015fiyorsun. Bunlar g\u00f6r\u00fcnmez eylemler, ama en kal\u0131c\u0131 olanlar. Bir portrenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc an\u0131, f\u0131r\u00e7an\u0131n ka\u011f\u0131da de\u011fdi\u011fi an de\u011fildir \u2014 f\u0131r\u00e7ay\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n ve bakt\u0131\u011f\u0131n and\u0131r. O an, her \u015feyin oturdu\u011fu and\u0131r.<\/p>\n Hayat zaten yeterince g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc. Sen ona g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak daha fazla g\u00fcr\u00fclt\u00fc eklemeye yemin etmemi\u015ftin. Vazge\u00e7ebilirsin. Hatta vazge\u00e7melisin.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. \u015eunu sormam laz\u0131m: En son ne zaman ger\u00e7ekten hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131n? Telefona bakmadan, bir \u015feyler izlemeden, “verimli” olmadan, planlamadan, \u00fcretmeden \u2014 sadece oturarak, belki camdan d\u0131\u015far\u0131 bakarak, belki hi\u00e7bir yere […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-2071","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felsefe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2071"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2071\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"