{"id":2069,"date":"2026-06-13T07:03:24","date_gmt":"2026-06-13T05:03:24","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/06\/13\/sessizligin-tadi-bir-yemek-neden-sizi-aglatir\/"},"modified":"2026-06-13T07:03:24","modified_gmt":"2026-06-13T05:03:24","slug":"sessizligin-tadi-bir-yemek-neden-sizi-aglatir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/06\/13\/sessizligin-tadi-bir-yemek-neden-sizi-aglatir\/","title":{"rendered":"Sessizli\u011fin Tad\u0131: Bir Yemek Neden Sizi A\u011flat\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/9001223\/pexels-photo-9001223.jpeg?auto=compress&#038;cs=tinysrgb&#038;fit=crop&#038;h=627&#038;w=1200\" style=\"width:100%;height:auto;\"><\/p>\n<p>Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap ver: Son ne zaman bir yemek yedinde g\u00f6\u011fs\u00fcnde bir \u015fey s\u0131k\u0131\u015ft\u0131? Lokma bo\u011faz\u0131nda de\u011fil, tam ortas\u0131nda \u2014 o yerde ki a\u011flamak m\u0131 g\u00fc\u00e7mek mi bilmiyorsun?<\/p>\n<p>Benim i\u00e7in bu, bir fincan mercimek \u00e7orbas\u0131yd\u0131. S\u0131radan, hafif tuzlu, i\u00e7inde biraz kimyon olan bir \u00e7orba. Ama o g\u00fcn, o k\u00e2seden ilk ka\u015f\u0131\u011f\u0131 al\u0131r almaz annem oradayd\u0131. Elleri, sesi, mutfa\u011f\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u2014 hepsi birden. Annem hayatta, merak etme. Ama o an otuz y\u0131l geriye gittim, hi\u00e7 haz\u0131rlanmadan.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden yemek, insanl\u0131\u011f\u0131n en hafife al\u0131nan sanat dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Proust bir kurabiyeyle ne yapt\u0131, sen h\u00e2l\u00e2 bilmiyorsun<\/strong><\/p>\n<p>Marcel Proust, 1913&#8217;te kaleme ald\u0131\u011f\u0131 o me\u015fhur sayfada bir madlen kurabiyesini \u0131hlamur \u00e7ay\u0131na bat\u0131r\u0131p a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ve \u2014 hop \u2014 b\u00fct\u00fcn bir \u00e7ocukluk geri gelir. Combray kasabas\u0131, teyze, pazar sabahlar\u0131, kap\u0131 g\u0131c\u0131rt\u0131lar\u0131. Buna sonradan &#8220;istemsiz bellek&#8221; dediler. Ama Proust bunu \u00f6nceden biliyordu zaten; sadece kelimelerle \u00e7er\u00e7eveledi.<\/p>\n<p>Bilim sonradan yeti\u015fti tabii. Koku ve tat, beynin haf\u0131za ve duygu merkezlerine \u2014 hipokampus ve amigdala \u2014 di\u011fer duyulardan \u00e7ok daha do\u011frudan ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yani bir rengi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nce analiz edersin, bir kokuyu ald\u0131\u011f\u0131nda ise \u00f6nce <em>hissedersin<\/em>, sonra anlars\u0131n. S\u0131ralama tersine d\u00f6ner. Bu y\u00fczden annenin mutfa\u011f\u0131 seni kurtar\u0131r bazen, s\u00f6zc\u00fckler kurtaramaz.<\/p>\n<p>Ama ben sana n\u00f6roloji dersi vermeyece\u011fim. (Zaten ben ressam ve a\u015f\u00e7\u0131y\u0131m, n\u00f6rolog de\u011filim. O ayr\u0131nt\u0131y\u0131 atlayal\u0131m.)<\/p>\n<p><strong>Yemek neden bu kadar ki\u015fisel?<\/strong><\/p>\n<p>Bir portreyi \u00e7izerken \u00f6nce insan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcm, sonra y\u00fcz\u00fcn\u00fc derim hep. Yemek de \u00f6yle. Bir tarifi okurken \u00f6nce o tarifi kim i\u00e7in pi\u015firdi biri, hangi mevsimde, kimin i\u00e7in acele etti \u2014 onu hissederim, sonra malzemelere bakar\u0131m.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn: Annen seni hasta yata\u011f\u0131nda ziyaret etti\u011finde ne getirdi? Kom\u015fu taziye yeme\u011fini hangi kasede g\u00f6nderdi? \u0130lk kez a\u015f\u0131k oldu\u011fun insanla ne yedin? Bu sorular\u0131 sormaya ba\u015flay\u0131nca g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn ki hayat\u0131n\u0131n haritas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sofra ba\u015flar\u0131nda \u00e7izilmi\u015f.<\/p>\n<p>Yemek bir dil. Ve \u00e7o\u011fu zaman s\u00f6yleyemedi\u011fimiz \u015feyleri s\u00f6yler. &#8220;Seni seviyorum&#8221; yerine yedi katl\u0131 baklava. &#8220;\u00d6z\u00fcr dilerim&#8221; yerine tam k\u0131vam\u0131nda bir et suyu. &#8220;Kal biraz daha&#8221; yerine \u00e7ay\u0131n hep s\u0131cak tutulmas\u0131.<\/p>\n<p><strong>Peki hangi yemekler a\u011flat\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi burada k\u00fc\u00e7\u00fck bir liste yapaca\u011f\u0131m. Ama bu liste benim listeme de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak listesine ait:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Annesinin tarifiyle yap\u0131lan herhangi bir \u015fey<\/strong> \u2014 malzemeler ayn\u0131 olsa da, el ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir zaman tam olmaz. Bu eksikli\u011fin kendisi bir duygudur.<\/li>\n<li><strong>Art\u0131k yenilemeyen bir \u015fey<\/strong> \u2014 kapat\u0131lm\u0131\u015f bir lokantan son taba\u011f\u0131, art\u0131k yap\u0131lmayan bir \u00e7e\u015fit helva, nesli t\u00fckenen bir bal\u0131k. Kay\u0131p, tabakta da oturabilir.<\/li>\n<li><strong>Yaln\u0131z yenen \u00f6zel bir yemek<\/strong> \u2014 do\u011fum g\u00fcn\u00fc ak\u015fam\u0131 tek ba\u015f\u0131na sipari\u015f etti\u011fin pizza. Ac\u0131 m\u0131, komik mi, bilmiyorum. Her ikisi de san\u0131r\u0131m.<\/li>\n<li><strong>Yabanc\u0131 bir \u00fclkede birdenbire kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n ev tad\u0131<\/strong> \u2014 Hamburg&#8217;da bir T\u00fcrk bakkal\u0131nda rastlad\u0131\u011f\u0131n tarhana. G\u00f6\u00e7 etmi\u015f herkes bilir bunu. Bir paket \u00e7orba bazen pasaportundan daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/li>\n<li><strong>Uzla\u015fma sofras\u0131<\/strong> \u2014 k\u00fcs iki insan\u0131n yeniden ayn\u0131 masaya oturdu\u011fu o ilk yemek. Kimse laf\u0131 a\u00e7maz, ama herkes bilir ne oldu\u011funu.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Sofran\u0131n \u00fczerindeki sessizlik de bir malzemedir<\/strong><\/p>\n<p>Ben yemek pi\u015firirken m\u00fczik a\u00e7mam. (\u0130steyenler a\u00e7s\u0131n, yarg\u0131lam\u0131yorum ama anlam\u0131yorum da.) Bana g\u00f6re mutfakta bir ritim vard\u0131r ve o ritmi kesmemek gerekir. So\u011fan\u0131n ya\u011fda sesi, tencerenin fokurdamas\u0131, b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n tahtaya vuru\u015fu \u2014 bunlar bir kompozisyon. Ve o kompozisyon i\u00e7inde insan kendisiyle ba\u015f ba\u015fa kal\u0131r. Bu, \u00e7ok az insan\u0131n kendine verdi\u011fi bir hediyedir.<\/p>\n<p>\u00c7izim yaparken de ayn\u0131s\u0131 olur. Kalem k\u00e2\u011f\u0131da de\u011fdi\u011finde d\u0131\u015far\u0131s\u0131 kaybolur. Yemek pi\u015firirken de ayn\u0131 kap\u0131 kapan\u0131r. Bu y\u00fczden ikisini \u00e7ok severim \u2014 ikisi de seni \u015fimdinin i\u00e7ine \u00e7eker, ge\u00e7mi\u015f veya gelecek de\u011fil, tam \u015fu an. Ve o an i\u00e7inde, bazen beklenmedik bir an\u0131 kap\u0131na dayan\u0131r. Zil \u00e7almaz, girer i\u015fte.<\/p>\n<p><strong>Tarif bir vasiyet gibidir<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fckannem tariflerini yazmad\u0131 hi\u00e7bir zaman. &#8220;G\u00f6z karar\u0131&#8221; dedi hep, ve bunu s\u00f6ylerken ne kadar hakl\u0131 oldu\u011funu bilmiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00f6z art\u0131k yok. O karar\u0131 ba\u015fka hi\u00e7 kimse veremez. Bu bir kay\u0131pt\u0131r \u2014 somut, telafi edilemez, belgelenemeyen bir kay\u0131p.<\/p>\n<p>Tarif yazmak bu y\u00fczden \u00f6nemli. Sadece \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7in de\u011fil. O tarifi hangi mevsimde, kim i\u00e7in, hangi ruh haliyle pi\u015firdi\u011fini de yaz yan\u0131na. \u0130leride biri okuyacak ve belki o sat\u0131rlar\u0131n aras\u0131nda seni bulacak. Bu, bir t\u00fcr \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fckt\u00fcr. Ucuz ve lezzetli bir \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta bir portreyi \u00e7izerken de yap\u0131lan budur zaten: birisini k\u00e2\u011f\u0131da tutmak. Yemek tarifi de bir portredir. Sadece y\u00fcz de\u011fil, el portresi.<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun.<\/p>\n<p>Demirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve d\u00fcr\u00fcst cevap ver: Son ne zaman bir yemek yedinde g\u00f6\u011fs\u00fcnde bir \u015fey s\u0131k\u0131\u015ft\u0131? Lokma bo\u011faz\u0131nda de\u011fil, tam ortas\u0131nda \u2014 o yerde ki a\u011flamak m\u0131 g\u00fc\u00e7mek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2069","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2069"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2069\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}