![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/20106930\/pexels-photo-20106930.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eunu bir d\u00fc\u015f\u00fcn: Ayn\u0131 \u015fehirde, ayn\u0131 g\u00fcn, biri \u00fczeri tohumlu ek\u015fi mayal\u0131 somun<\/strong> yerken \u00f6b\u00fcr\u00fc fabrika ekme\u011finin plastik po\u015fetini a\u00e7\u0131yor. \u0130kisi de doyuyor. \u0130kisi de a\u00e7 de\u011fil. Ama bu iki lokma aras\u0131ndaki mesafe, bazen iki \u00fclke aras\u0131ndaki mesafeden daha b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n Yemek her zaman masumiyet k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda gelir. “Sadece yiyorum” dersin. Ama yalan. Taba\u011f\u0131ndaki her \u015fey bir hik\u00e2ye anlat\u0131yor \u2014 ve o hik\u00e2yenin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc sen do\u011fmadan yaz\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n Gastronomi d\u00fcnyas\u0131nda son y\u0131llarda “yemek siyasidir” laf\u0131 \u00e7ok dola\u015f\u0131yor. Do\u011fru, ama eksik. Yemek siyasi olmaktan \u00f6nce sosyal<\/strong>dir. S\u0131n\u0131fl\u0131d\u0131r. Haf\u0131zal\u0131d\u0131r. Ve bazen utan\u00e7 verici bi\u00e7imde d\u00fcr\u00fcstt\u00fcr \u2014 y\u00fcz\u00fcne bakar, kim oldu\u011funu s\u00f6yler.<\/p>\n Ben bunu ilk kez bir portreyi \u00e7izerken de\u011fil, bir mutfakta fark ettim. (Evet, mutfakta da \u00e7ok \u015fey \u00e7izilir \u2014 sadece k\u00e2\u011f\u0131da de\u011fil.) Anneannelerin yapt\u0131\u011f\u0131 o ince yufka b\u00f6rek ile bir bistronun men\u00fcs\u00fcndeki “deconstructed b\u00f6rek” aras\u0131ndaki mesafe, sadece fiyat de\u011fil. O mesafe, kimin eme\u011finin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorusudur.<\/p>\n Sofra bir ayna, ama herkes ayn\u0131 \u015feyi g\u00f6rm\u00fcyor<\/strong><\/p>\n Tarihte hep b\u00f6yleydi asl\u0131nda. Roma’da zenginler flamingo dili yerken k\u00f6leler dar\u0131 lapas\u0131 yiyordu. Osmanl\u0131 saray\u0131nda y\u00fczlerce \u00e7e\u015fit yemek<\/strong> haz\u0131rlan\u0131rken Anadolu k\u00f6yl\u00fcs\u00fc bulgurla ge\u00e7iniyordu. Bu hik\u00e2ye biliniyor, eski, s\u0131k\u0131c\u0131 bile say\u0131labilir. Ama \u015fimdi i\u015fler daha ilgin\u00e7 bir hal ald\u0131: Modern d\u00fcnyada zengin ile fakirin sofras\u0131 bazen birbirine benziyor \u2014 ama tam tersi y\u00f6nlerden.<\/p>\n \u015e\u00f6yle anlat: Bir zamanlar beyaz ekmek, rafine \u015feker, fabrika \u00fcr\u00fcnleri zenginli\u011fin<\/em> simgesiydi. “Biz art\u0131k k\u00f6y ekme\u011fi yemiyoruz” demek, ilerlemenin kan\u0131t\u0131yd\u0131. Kaba tah\u0131llar, kepekli unlar, fermente g\u0131dalar \u2014 bunlar yoksullu\u011fun mutfa\u011f\u0131yd\u0131. Kimse onlarla \u00f6v\u00fcnm\u00fcyordu.<\/p>\n Sonra bir \u015fey oldu. (Kapitalizm her zaman bir \u015fey yapar \u2014 bekle, g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.) O “yoksul” malzemeler ke\u015ffedildi, markaland\u0131, fiyatland\u0131r\u0131ld\u0131. \u015eimdi organik kepekli ekmek bir somun i\u00e7in seksen lira. Fermente i\u00e7ecek elli lira. K\u00f6y yumurtas\u0131 \u00fc\u00e7 kat\u0131 fiyata sat\u0131l\u0131yor. Ve o eski “zengin” beyaz ekmek, \u015fimdi ucuz marketlerin reyonunda suskunca duruyor.<\/p>\n Yani tam tersi oldu: Fakir olan zengin yiyordu, \u015fimdi zengin fakir yiyor \u2014 ama pahal\u0131ya.<\/p>\n Peki bu sadece fiyat meselesi mi?<\/strong><\/p>\n De\u011fil tabii. Mesele zamanla da ilgili. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn:<\/p>\n Yani sa\u011fl\u0131kl\u0131 yemek bir erdem meselesi de\u011fil, bir imk\u00e2n meselesi<\/strong>. Bunu “tembel” ya da “bilin\u00e7siz” diye etiketlemek, meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131rmak demek. (Ve bu konuda \u00e7ok fazla Instagram hesab\u0131 \u00e7ok fazla hata yap\u0131yor \u2014 ama ben oray\u0131 a\u00e7mayaca\u011f\u0131m, a\u00e7arsam bitmez.)<\/p>\n G\u00f6\u00e7 meselesine gelince i\u015fler daha da karma\u015f\u0131kla\u015f\u0131yor. Almanya’da b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk toplulu\u011fu var ve onlar\u0131n mutfa\u011f\u0131, bir kimlik haritas\u0131 gibi. \u0130lk nesil getirdi \u2014 baklava, mercimek \u00e7orbas\u0131, tarhana. \u0130kinci nesil ikiye b\u00f6ld\u00fc kendini \u2014 bir yanda “oradaki” yemekler, \u00f6te yanda “buraya ait olmak” \u00e7abas\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesil ise \u015fimdi hem d\u00f6ner yiyor hem sushi hem de annesinin tarifini TikTok’a koyuyor. (G\u00fczel asl\u0131nda. Ger\u00e7ekten g\u00fczel.)<\/p>\n Ama \u015fu da var: O tariflerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc unutuluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapan eller ya\u015flan\u0131yor, \u00f6\u011frenen eller yeti\u015femiyor. Ve o tarif kayboldu\u011funda, sadece bir yemek de\u011fil, bir bellek katman\u0131<\/strong> kayboluyor.<\/p>\n Yemek bir s\u0131nav de\u011fil, bir tan\u0131kl\u0131k<\/strong><\/p>\n Ben portreleri \u00e7izerken insanlar\u0131n y\u00fczlerinden \u00f6nce ellerine bakar\u0131m. Eller \u00e7ok \u015fey anlat\u0131r \u2014 ne kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131, ne kadar tutuldu, ne kadar b\u0131rak\u0131ld\u0131. Sofra da \u00f6yle. Sofrada ne var, nas\u0131l konulmu\u015f, kim nerede oturuyor \u2014 bunlar bir insan\u0131n biyografisi gibi.<\/p>\n Ve \u015funu s\u00f6yleyeyim: Hi\u00e7bir sofra \u00f6tekinden \u00fcst\u00fcn de\u011fil. Plastik masada yenen mercimek \u00e7orbas\u0131, beyaz \u00f6rt\u00fcl\u00fc restoranda yenen pahal\u0131 et yeme\u011finden daha az de\u011ferli de\u011fil. Belki daha fazla bile \u2014 \u00e7\u00fcnk\u00fc o \u00e7orbada bir eme\u011fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var, bir hesab\u0131n hassasiyeti var, bir sevginin zorunlulu\u011fu var.<\/p>\n Ama bunu romantize etmek de istemiyorum. Zorunluluktan gelen bir sofray\u0131 “g\u00fczel” diye boyamak, as\u0131l meseleden ka\u00e7mak olur. As\u0131l soru \u015fu: Neden herkes, se\u00e7ebildi\u011fi sofray\u0131 kuram\u0131yor?<\/strong><\/p>\n Bu soruyu sormadan yemek konu\u015fmak, biraz eksik kal\u0131yor. Tarifi vermek, malzemeyi \u00f6vmek, foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekmek \u2014 bunlar g\u00fczel, ama yetmiyor. Sofran\u0131n arkas\u0131ndaki yap\u0131ya da bakmak gerekiyor. Kim \u00fcretmi\u015f, kim ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, kim pi\u015firmi\u015f, kim yiyemiyor?<\/p>\n Kalem tutmay\u0131 \u00f6\u011frenen elle mi \u00e7izilir portre, bilgisayarla m\u0131 \u2014 bu tart\u0131\u015fmay\u0131 b\u0131rak\u0131n bir kenara. Ama \u015funu bilin: Empati, sofradaki gibi somuttur. Bir lokma al\u0131rs\u0131n ya da almazs\u0131n. \u0130kisi de bir karar.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. \u015eunu bir d\u00fc\u015f\u00fcn: Ayn\u0131 \u015fehirde, ayn\u0131 g\u00fcn, biri \u00fczeri tohumlu ek\u015fi mayal\u0131 somun yerken \u00f6b\u00fcr\u00fc fabrika ekme\u011finin plastik po\u015fetini a\u00e7\u0131yor. \u0130kisi de doyuyor. \u0130kisi de a\u00e7 de\u011fil. Ama bu iki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-2055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2055"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2055\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"