![](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/20106930\/pexels-photo-20106930.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve cevab\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 verme: Son yedi\u011fin ekmekte ne vard\u0131?<\/strong> Un, su, tuz, maya \u2014 tamam. Peki ya bunun d\u0131\u015f\u0131nda? \u00c7\u00fcnk\u00fc ben sana \u015funu s\u00f6yleyeyim: iyi bir ekme\u011fi ilk \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7inde bir \u015feylerin k\u0131m\u0131ldad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedersin. Bazen bir annenin sesi, bazen bir kasaban\u0131n kokusu, bazen kaybetti\u011fin bir \u015fey. Ve sen orada durur, f\u0131r\u0131ndan yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f o somunum \u00f6n\u00fcnde aptal gibi h\u00fcz\u00fcnlenirsin. (Sadece ben de\u011fil, de\u011fil mi? De\u011fil mi?)<\/p>\n Ekmek, insanl\u0131\u011f\u0131n en eski ve en utanga\u00e7 anlat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Yaz\u0131lmam\u0131\u015f, foto\u011fraflanmam\u0131\u015f, m\u00fczeye konulmam\u0131\u015f \u2014 ama her medeniyetin tam ortas\u0131nda durmu\u015f, her sava\u015f\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7mi\u015f, her g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00e7antas\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Antik M\u0131s\u0131r’da piramitleri in\u015fa edenlere g\u00fcnde \u00fc\u00e7 kez ekmek veriliyordu. Demek ki insanl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck yap\u0131lar\u0131, asl\u0131nda hamurla yo\u011frulmu\u015f ellerin eseri. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcn bir saniye.<\/p>\n Roma’da panem et circenses<\/strong> denirdi \u2014 ekmek ve sirk. Yani halk\u0131 y\u00f6netmek istiyorsan karn\u0131n\u0131 doyur, bir de e\u011flence ver. \u0130ki bin y\u0131l \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f bu form\u00fcl bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 o kadar ge\u00e7erli ki, \u00fczerine yorum yapmak ay\u0131p olur. (Yapay\u0131m yine de: Sirk h\u00e2l\u00e2 var, ekmek tart\u0131\u015fmal\u0131.)<\/p>\n Ama ben siyasi ekme\u011fe girmeyeyim \u015fimdi. As\u0131l anlatmak istedi\u011fim \u015fey ba\u015fka.<\/p>\n Ekme\u011fin bir haf\u0131zas\u0131 vard\u0131r.<\/strong> Ve bu haf\u0131za, tarif kitaplar\u0131nda de\u011fil, ellerde ya\u015far.<\/p>\n Babam Almanya’ya ilk gitti\u011finde \u2014 1970’lerin ba\u015f\u0131, so\u011fuk bir K\u00f6ln k\u0131\u015f\u0131 \u2014 \u00e7antas\u0131nda ne vard\u0131 biliyor musun? Tarhana \u00e7orbas\u0131, birka\u00e7 kat giysi, k\u00fc\u00e7\u00fck bir foto\u011fraf. Ve bir bez i\u00e7inde, kuru ve sert, bir par\u00e7a k\u00f6y ekme\u011fi. \u00c7antadan \u00e7\u0131kar\u0131p koklam\u0131\u015f. Sadece koklam\u0131\u015f, yememi\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ekmek yenilecek bir \u015fey de\u011fildi art\u0131k \u2014 tutunulacak bir \u015feydi. Bunu anlatt\u0131\u011f\u0131nda ben on iki ya\u015f\u0131ndayd\u0131m ve tam olarak kavrayamam\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi anl\u0131yorum.<\/p>\n G\u00f6\u00e7 eden her insan bir ekme\u011fi yan\u0131nda ta\u015f\u0131r. Kimi ger\u00e7ekten, kimi mecazen. T\u00fcrk i\u015f\u00e7iler Almanya’ya gitti\u011finde orada “Gastarbeiter” \u2014 misafir i\u015f\u00e7i \u2014 denildi. Ama misafirler gitmedi. Kald\u0131lar. Ve kalmalar\u0131yla birlikte mutfaklar\u0131 da kald\u0131. Bug\u00fcn bir Alman f\u0131r\u0131n\u0131na girdi\u011finde vitrin yar\u0131s\u0131 ek\u015fi mayal\u0131 \u00e7avdar ekme\u011fiyle doluyken, \u00f6te k\u00f6\u015fede bir T\u00fcrk f\u0131r\u0131n\u0131 var ve orada simit, a\u00e7ma, pide. Bu iki vitrin yan yana duruyor \u2014 ve bu, o kadar g\u00fczel bir tablo ki bazen anlatam\u0131yorum.<\/p>\n Peki d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 ekmeklerine bakarsak ne g\u00f6r\u00fcr\u00fcz?<\/p>\n Her biri ayr\u0131 bir co\u011frafyan\u0131n, ayr\u0131 bir iklimin, ayr\u0131 bir insan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc. Ama hepsinin ortak noktas\u0131 \u015fu: Elle yap\u0131lm\u0131\u015f, ate\u015fle olgunla\u015fm\u0131\u015f, ba\u015fkas\u0131yla payla\u015f\u0131lmak i\u00e7in var olmu\u015f.<\/strong><\/p>\n \u015eimdi modern zamana gelelim. Fabrika ekme\u011fi. Plastik torbada, tam tam\u0131na kesilik, beyaz, yumu\u015fak, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc. \u0130\u00e7ine baksan katk\u0131 maddesi katalo\u011fu okursun. Bunu s\u00f6ylemek ucuz bir sa\u011fl\u0131k s\u00f6ylemi gibi g\u00f6r\u00fcnebilir ama benim derdim lezzet bile de\u011fil \u2014 benim derdim haf\u0131za<\/strong>. O ekmekte hi\u00e7bir elin izi yok. Kimse o unu yo\u011furmad\u0131, kimsenin sabr\u0131 o hamurda beklemedi, kimsenin evi o f\u0131r\u0131n\u0131n \u0131s\u0131s\u0131yla \u0131s\u0131nmad\u0131. Steril, h\u0131zl\u0131, anonim.<\/p>\n Ve biz al\u0131\u015f\u0131yoruz. H\u0131zl\u0131 olana, haf\u0131zas\u0131z olana, anonim olana al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu sadece ekmek meselesi de\u011fil tabii. Ama ekmekten ba\u015flamak iyi bir yer, \u00e7\u00fcnk\u00fc ekmek soyut de\u011fil \u2014 tutabilirsin, koklayabilirsin, \u0131s\u0131rabilirsin.<\/p>\n Ben at\u00f6lyemde \u00e7izim yaparken bazen hamur yo\u011fururum \u2014 bu iki eylem aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmden fazla benzerlik var. \u0130kisi de sab\u0131r ister. \u0130kisi de diren\u00e7le ba\u015flar, yumu\u015famayla biter. \u0130kisi de sana geri bakar; sen ne verirsen onu al\u0131rs\u0131n. Alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez<\/strong> diyorum resim i\u00e7in \u2014 ayn\u0131 \u015fey ekmek i\u00e7in de ge\u00e7erli. F\u0131r\u0131n de\u011fi\u015fir, un de\u011fi\u015fir ama ellerin niyeti de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n Sana \u015funu \u00f6nerece\u011fim: Bu hafta, sadece bir kez, ekme\u011fini kendine yap. Tarif basit olsun \u2014 un, su, tuz, bir tutam maya. Yo\u011fur. Bekle. Pi\u015fir. Sonra ilk dilimi kes ve bir saniye dur. Koku \u00e7arpar sana. Ve o koku i\u00e7inde bir \u015fey olur \u2014 belki annen, belki bir kasaba, belki hi\u00e7 gitmedi\u011fin bir yer. Bu, sihir de\u011fil. Bu, haf\u0131za<\/strong>.<\/p>\n Ekmek a\u011f\u0131rd\u0131r, dedim. Gramaj olarak de\u011fil. Ama i\u00e7indeki her \u015feyle. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ellerin, bekledi\u011fi saatlerin, payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sofralar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla. Ve bu a\u011f\u0131rl\u0131k seni ezmez \u2014 tam tersine, tutar.<\/p>\n Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun. Sana bir \u015fey soraca\u011f\u0131m ve cevab\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 verme: Son yedi\u011fin ekmekte ne vard\u0131? Un, su, tuz, maya \u2014 tamam. Peki ya bunun d\u0131\u015f\u0131nda? \u00c7\u00fcnk\u00fc ben sana \u015funu s\u00f6yleyeyim: iyi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-1995","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1995\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Demirhan.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"