{"id":1914,"date":"2026-05-26T22:00:38","date_gmt":"2026-05-26T20:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/05\/26\/kokunun-ve-hakikatin-kardesligi-sarimsak-neden-devrimcidir\/"},"modified":"2026-05-26T22:00:39","modified_gmt":"2026-05-26T20:00:39","slug":"kokunun-ve-hakikatin-kardesligi-sarimsak-neden-devrimcidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/2026\/05\/26\/kokunun-ve-hakikatin-kardesligi-sarimsak-neden-devrimcidir\/","title":{"rendered":"Kokunun ve Hakikatin Karde\u015fli\u011fi: Sar\u0131msak Neden Devrimcidir?"},"content":{"rendered":"<p>Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc, neden baz\u0131 insanlar sar\u0131msaktan \u00f6c\u00fc gibi ka\u00e7ar? Sosyetik bir ak\u015fam yeme\u011finde, yan masadaki &#8220;Aman efendim, kokar\u0131z \u015fimdi, yar\u0131n da toplant\u0131m var&#8221; diye kibarla\u015fan, o a\u011fz\u0131n\u0131 b\u00fczerek konu\u015fan tipleri g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne getir. San\u0131rs\u0131n ki o sar\u0131msak di\u015fini \u00e7i\u011fnedi\u011fi anda b\u00fct\u00fcn o plaza kariyeri, o jilet gibi \u00fct\u00fclenmi\u015f tak\u0131m elbisesi, o steril d\u00fcnyas\u0131 iskambil ka\u011f\u0131d\u0131ndan bir \u015fato gibi yerle bir olacak. Asl\u0131nda haks\u0131z da say\u0131lmazlar. Sar\u0131msak tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sar\u0131msak yalan s\u00f6ylemez. Neysen osundur onun kar\u015f\u0131s\u0131nda. \u00dczerine s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n o bin liral\u0131k Frans\u0131z parf\u00fcm\u00fc bile onun o \u00e7i\u011f, k\u00f6\u015feli, d\u00fcr\u00fcst kokusunu bast\u0131rmaya yetmez. Seni ele verir. Seni topra\u011fa, soka\u011fa, o ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n &#8220;ta\u015fral\u0131&#8221; k\u00f6klerine geri f\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n<p>Ben k\u0131rk y\u0131ld\u0131r portre \u00e7izerim. \u00d6n\u00fcme kimler oturdu, kimlerin y\u00fcz\u00fcndeki o sahte maskeleri kalemimin ucuyla kaz\u0131d\u0131m, bir bilsen. \u0130nsan y\u00fcz\u00fc de b\u00f6yledir i\u015fte; makyaj\u0131, botoksu, fiyakal\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc kaz\u0131d\u0131\u011f\u0131n an alt\u0131ndan o ham ger\u00e7eklik \u00e7\u0131kar. \u0130\u015fte mutfakta da o ham ger\u00e7ekli\u011fin ad\u0131 sar\u0131msakt\u0131r. Masaya oturdu\u011funda kar\u015f\u0131ndakinin ne mal oldu\u011funu anlamak istiyorsan, \u00f6n\u00fcne bol sar\u0131msakl\u0131, sirkeli bir i\u015fkembe \u00e7orbas\u0131 ya da \u015f\u00f6yle duman\u0131 \u00fcst\u00fcnde t\u00fcten bir cac\u0131k koyacaks\u0131n. E\u011fer ka\u015f\u0131\u011f\u0131 teredd\u00fct etmeden dald\u0131r\u0131yorsa, bil ki o adamdan zarar gelmez. O adam hayat\u0131n kokusunu i\u00e7ine \u00e7ekmeye haz\u0131rd\u0131r. Ama burnunu k\u0131v\u0131r\u0131yorsa, &#8220;Ay ben almayay\u0131m&#8221; diyerek geri \u00e7ekiliyorsa, orada duracaks\u0131n arkada\u015f. Hayat\u0131n \u00e7amuruna basmaktan korkan adam, senin ac\u0131na da ortak olamaz.<\/p>\n<p>\u015eimdi biraz geriye gidelim, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarih dedi\u011fin \u015fey sadece krallar\u0131n sava\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fil, o krallar\u0131 besleyen k\u00f6lelerin ne yedi\u011fini de yazar. Antik M\u0131s\u0131r\u2019da piramitleri in\u015fa eden o zavall\u0131 i\u015f\u00e7ilere her g\u00fcn d\u00fczenli olarak ne veriliyordu biliyor musun? Evet, bildin; sar\u0131msak. Adamlar o devasa ta\u015flar\u0131 k\u0131rba\u00e7 alt\u0131nda ta\u015f\u0131rken isyan etmesinler, hastalan\u0131p k\u0131r\u0131lmas\u0131nlar diye sar\u0131msakla besleniyordu. Bir nevi antik \u00e7a\u011f\u0131n antibiyoti\u011fi, enerji i\u00e7ece\u011fiydi bu meret. Hatta rivayet olunur ki, bir g\u00fcn sar\u0131msak istihkak\u0131 kesilince tarihin ilk i\u015f\u00e7i grevini ba\u015flatm\u0131\u015f bu adamlar. &#8220;Sar\u0131msak yoksa, piramit de yok!&#8221; demi\u015fler. Bak hitabetteki g\u00fcce, bak o s\u0131n\u0131fsal duru\u015fa! Sar\u0131msak, tarihin ilk sendikal hakk\u0131d\u0131r asl\u0131nda. Krallar\u0131n saraylar\u0131nda parf\u00fcm kokulu cariyeler gezinirken, piramidin g\u00f6lgesinde tarih yazan adamlar\u0131n nefesi sar\u0131msak kokuyordu. Ben o kokuyu, saraylar\u0131n o yapay, tatl\u0131 kokular\u0131na bin defa tercih ederim.<\/p>\n<p>Tabii bizim buralarda da durum \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fil. Anadolu\u2019da sar\u0131msak hem ila\u00e7t\u0131r, hem yemektir, hem de nazarl\u0131k. Kap\u0131n\u0131n e\u015fi\u011fine asars\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fck girmesin diye. Ger\u00e7i \u015fimdilerde o kap\u0131lara alarm tak\u0131yorlar ama inan bana, kap\u0131ya as\u0131lan bir ba\u011f Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc sar\u0131msa\u011f\u0131, o dijital z\u0131mb\u0131rt\u0131lardan daha \u00e7ok korur insan\u0131. En az\u0131ndan i\u00e7eriye &#8220;samimiyetsiz&#8221; insanlar\u0131n girmesini engeller (\u00e7\u00fcnk\u00fc kokusuna dayanamazlar). Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc demi\u015fken, orada durup bir \u015fapka \u00e7\u0131karmak laz\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n en iyi sar\u0131msa\u011f\u0131 o topraklardan \u00e7\u0131kar. Serttir, ac\u0131d\u0131r, \u00f6yle \u00c7in\u2019den gelen o i\u00e7i ge\u00e7mi\u015f, s\u00fcnger gibi beyazlat\u0131lm\u0131\u015f plastik \u015feylere benzemez. \u00c7in sar\u0131msa\u011f\u0131 dedi\u011fin \u015fey, k\u00fcreselle\u015fmenin mutfa\u011fa att\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck kaz\u0131klardan biridir. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc bembeyaz, p\u00fcr\u00fczs\u00fczd\u00fcr ama di\u015fe dokunur ne tad\u0131 vard\u0131r ne kokusu. T\u0131pk\u0131 modern insan gibi; d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca kusursuz ama i\u00e7i bombo\u015f.<\/p>\n<p>Mutfaktaki felsefeme gelince: &#8220;Alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez&#8221; derim hep resim \u00e7izerken de, yemek yaparken de. \u0130stersen en pahal\u0131 mutfak robotunu kullan, istersen o fiyakal\u0131 granit havanlar\u0131 al; e\u011fer o sar\u0131msa\u011f\u0131 ezerken i\u00e7ine ruhunu katm\u0131yorsan, o elin ayar\u0131n\u0131 bilmiyorsan yapt\u0131\u011f\u0131n yemek sadece kar\u0131n doyurur, ruhu beslemez. Sar\u0131msa\u011f\u0131 kullanman\u0131n da adab\u0131 vard\u0131r elbet. \u00d6yle pald\u0131r k\u00fcld\u00fcr i\u015f yap\u0131lmaz. Sana bu i\u015fin birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131rr\u0131n\u0131 vereyim de mutfakta &#8220;m\u0131sm\u0131l&#8221; bir i\u015f \u00e7\u0131ks\u0131n ortaya:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Asla yakmayacaks\u0131n:<\/strong> Sar\u0131msak narindir, hemen g\u00fccenir. Tavaya zeytinya\u011f\u0131n\u0131 koyup sar\u0131msa\u011f\u0131 i\u00e7ine att\u0131\u011f\u0131nda ate\u015fin alt\u0131 k\u0131s\u0131k olacak. O ya\u011f\u0131n i\u00e7inde yava\u015f yava\u015f, adeta bir banyoda gev\u015fer gibi kokusunu b\u0131rakacak. E\u011fer yakarsan, o g\u00fczelim lezzet gider, yerine zehir gibi bir ac\u0131l\u0131k gelir. T\u0131pk\u0131 bir insan\u0131 fazla s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p delirtti\u011fin anki gibi.<\/li>\n<li><strong>B\u0131\u00e7a\u011f\u0131n yan\u0131yla ezmek:<\/strong> Sar\u0131msa\u011f\u0131 incecik k\u0131ymadan \u00f6nce b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n yan taraf\u0131yla \u00fczerine \u015f\u00f6yle bir &#8220;pat&#8221; diye vuracaks\u0131n. O \u00e7\u0131t\u0131rt\u0131y\u0131 duyacaks\u0131n. O darbeyi yedi\u011finde i\u00e7indeki o \u015fifal\u0131 ya\u011flar, o as\u0131l karakteri ortaya \u00e7\u0131kar. Hayat da b\u00f6yledir i\u015fte, bazen sert bir darbe yemeden i\u00e7indeki cevheri ortaya \u00e7\u0131karamazs\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Tuzla ovmak:<\/strong> E\u011fer cac\u0131k yapacaksan ya da s\u00fczme yo\u011furdun i\u00e7ine katacaksan, sar\u0131msa\u011f\u0131 havanda biraz kaya tuzuyla d\u00f6veceksin. Tuz, sar\u0131msa\u011f\u0131n sertli\u011fini al\u0131r, onu yo\u011furtla evlenmeye haz\u0131r hale getirir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bizim ku\u015fa\u011f\u0131n insanlar\u0131 iyi bilir; eskiden kom\u015fudan bir fincan kahve istenir gibi, bir ba\u015f sar\u0131msak da istenirdi. &#8220;Kom\u015fu, yeme\u011fe sar\u0131msak kalmam\u0131\u015f, iki di\u015f versene&#8221; denirdi. Kimse de bunu garipsemezdi. \u015eimdi yan kom\u015funun ad\u0131n\u0131 bilmeyen, asans\u00f6rde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kafas\u0131n\u0131 telefonuna g\u00f6men o modern \u015fehirli yarat\u0131klar i\u00e7in bu anlatt\u0131klar\u0131m masal gibi gelebilir. Ama o masal\u0131n i\u00e7inde insanl\u0131k vard\u0131, payla\u015fmak vard\u0131, kokular\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131. Ak\u015fam apartman bo\u015flu\u011funa yay\u0131lan o sar\u0131msakl\u0131 sal\u00e7al\u0131 yemek kokusu, o binada ya\u015fayan insanlar\u0131n hayatta oldu\u011funun, tencerenin kaynad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, evde huzur oldu\u011funun kan\u0131t\u0131yd\u0131. \u015eimdi apartmanlar o kadar steril ki, sadece beton ve temizlik malzemesi kokuyor. \u00d6l\u00fcm gibi so\u011fuk yani.<\/p>\n<p>Ben resmi de b\u00f6yle yapar\u0131m. Boyalar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, o f\u0131r\u00e7ay\u0131 tuvale s\u00fcrerken o kokuyu arar\u0131m. Kusursuz, d\u00fczg\u00fcn, &#8220;steril&#8221; \u00e7izgilerden nefret ederim. Benim \u00e7izgilerim biraz yamuk olmal\u0131, biraz kirli olmal\u0131, hayat\u0131n kendisi gibi kokmal\u0131. Sar\u0131msakl\u0131 bir ekmek dilimini \u0131s\u0131r\u0131p tuvalin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti\u011fimde, elimdeki f\u0131r\u00e7a daha bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fir sanki. \u00c7\u00fcnk\u00fc o an bilirim ki, ben bu d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131y\u0131m. Topra\u011f\u0131n, terin, eme\u011fin ve o muazzam kokunun par\u00e7as\u0131y\u0131m.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc sevgili dostum; kokmaktan korkma. Kendini o steril, kokusuz, tats\u0131z tutsuz kutular\u0131n i\u00e7ine hapsetme. Hayat\u0131 t\u00fcm ac\u0131s\u0131yla, tatl\u0131s\u0131yla, kokusuyla kabullen. Bir g\u00fcn yolun d\u00fc\u015ferse buralara, sana \u00f6yle bir sar\u0131msakl\u0131 soslu makarna yapar\u0131m ki, parmaklar\u0131n\u0131 yersin. Ama \u00f6nce o \u00fczerindeki &#8220;kibar \u015fehirli&#8221; h\u0131rkas\u0131n\u0131 kap\u0131da b\u0131rakacaks\u0131n. Anla\u015ft\u0131k m\u0131?<\/p>\n<p>Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun<br \/>Demirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc, neden baz\u0131 insanlar sar\u0131msaktan \u00f6c\u00fc gibi ka\u00e7ar? Sosyetik bir ak\u015fam yeme\u011finde, yan masadaki &#8220;Aman efendim, kokar\u0131z \u015fimdi, yar\u0131n da toplant\u0131m var&#8221; diye kibarla\u015fan, o a\u011fz\u0131n\u0131 b\u00fczerek konu\u015fan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-1914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gastronomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1917,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1914\/revisions\/1917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}