![\"image\"](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/31621697\/pexels-photo-31621697.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eimdi elinde tuttu\u011fun o ak\u0131ll\u0131 cihazla bu yaz\u0131y\u0131 okurken, muhtemelen d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f i\u015flemcilerinden birine bak\u0131yorsun. Ma\u015fallah, her \u015fey p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l, her \u015fey p\u00fcr\u00fczs\u00fcz. Ama bir saniye dur ve o cam\u0131n so\u011fuklu\u011funa bak. Bir de kendi avucunun i\u00e7indeki o \u00e7izgilere, o ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n haritas\u0131na bak. Aradaki fark, i\u015fte benim k\u0131rk y\u0131ld\u0131r anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m hik\u00e2yenin ta kendisidir. Teknoloji kap\u0131y\u0131 \u00e7almaz, teknoloji kap\u0131y\u0131 k\u0131r\u0131p i\u00e7eri girer ama sofraya oturup oturmayaca\u011f\u0131 senin ona ne ikram edece\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bak evlad\u0131m, “alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez” derken ben sadece romantik bir nostalji yapm\u0131yorum. Bu bir meydan okuma. Elinde en pahal\u0131 dijital kalem olsun, alt\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 bilgisayar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n; e\u011fer o kalemi tutan parmaklar\u0131n arkas\u0131nda bir “dert” yoksa, ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey sanat de\u011fil, sadece ba\u015far\u0131l\u0131 bir veri i\u015flemedir. (Veri demi\u015fken, sanki hepimiz birer istatistikten ibaretmi\u015fiz gibi davranan o ‘ak\u0131ll\u0131’ algoritmalara da selam olsun, sizi de g\u00f6r\u00fcyoruz.)<\/p>\n
K\u0131rk y\u0131ld\u0131r portre \u00e7iziyorum. Eskiden parmaklar\u0131m k\u00f6m\u00fcrden karar\u0131rd\u0131, ka\u011f\u0131d\u0131n dokusunu iliklerimde hissederdim. \u015eimdi bak\u0131yorum, herkesin elinde bir tablet, herkes bir “geri al” (Undo) tu\u015funun konforuna s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f. Hata yapmaktan korkan bir sanat\u00e7\u0131 olabilir mi? Hata dedi\u011fin \u015fey, asl\u0131nda senin imzan\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerdir. Dijitalin o steril d\u00fcnyas\u0131nda hata yok, sadece “yanl\u0131\u015f t\u0131klama” var. Ama o ka\u011f\u0131da bir kere vurdu\u011fun o yanl\u0131\u015f leke, bazen portrenin b\u00fct\u00fcn ruhunu belirleyen o h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bak\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Onu silemezsin, onunla ya\u015fars\u0131n. T\u0131pk\u0131 hayat gibi. Hayatta “Ctrl+Z” var m\u0131? Yok. O zaman sanatta niye olsun?<\/p>\n
Mevzu teknolojinin kendisi de\u011fil, bizim ona teslim olma bi\u00e7imimiz. Ben de kullan\u0131yorum o aletleri, yalan s\u00f6yleyecek halim yok (Hiciv bizde ata sporu, kendimize de i\u011fneyi bat\u0131raca\u011f\u0131z elbet). Ama o tablete kalemle dokunurken, hala ka\u011f\u0131da bast\u0131r\u0131yormu\u015f gibi bir diren\u00e7 ar\u0131yorum. O diren\u00e7 yoksa, el bo\u015flukta savrulur. El bo\u015flukta savrulursa, k\u00e2\u011f\u0131da d\u00fc\u015fen y\u00fcz de bir hayaletten \u00f6teye gidemez.<\/p>\n
Bak, gastronomiden de \u00f6rnek vereyim de konu iyice peki\u015fsin. \u015eimdi son model mutfak robotlar\u0131 var, so\u011fan\u0131 saniyede p\u00fcre yap\u0131yor. Ama o so\u011fan\u0131 elinde o emektar b\u0131\u00e7akla do\u011frarken d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn o tek damla g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n tad\u0131 yeme\u011fe ge\u00e7miyorsa, o yemek sadece bir yak\u0131tt\u0131r. Teknoloji bize h\u0131z\u0131 vaat ediyor, ama derinli\u011fi vaat etmiyor. Elin yava\u015fl\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncenin h\u0131z\u0131yla yar\u0131\u015f\u0131rken ortaya \u00e7\u0131kan o “orta yol”dur k\u0131ymetli olan. Bir portreyi \u00e7izerken de, bir sosu ba\u011flarken de ayn\u0131 kural ge\u00e7erli: Malzemeye dokunacaks\u0131n. Dokunmad\u0131\u011f\u0131n \u015fey senin de\u011fildir.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 diyor ki “Demirhan Bey, teknoloji her \u015feyi bitirdi, art\u0131k robotlar resim yap\u0131yor.” Behey gafil! Robot dedi\u011fin senin verdi\u011fin komutu yapar. Senin o sabahki kahvalt\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131n keyfi, ya da yolda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn o ya\u015fl\u0131 teyzenin g\u00f6zlerindeki o k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 o robot nereden bilsin? (Bilemez, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun bir kalbi yok, sadece fan\u0131 var, o da a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nmas\u0131n diye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.) \u0130nsan y\u00fcz\u00fcndeki o y\u00fck\u00fc g\u00f6rmek, empati dedi\u011fimiz o muazzam a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131mak, yaz\u0131l\u0131m\u0131n de\u011fil, vicdan\u0131n i\u015fidir.<\/p>\n
Teknolojiyi reddetmek, d\u00fcnyadan elini ete\u011fini \u00e7ekmek ahmakl\u0131kt\u0131r. Ama teknolojinin i\u00e7inde kaybolup kendi “elini” unutmak, daha b\u00fcy\u00fck bir ahmakl\u0131kt\u0131r. Ben diyorum ki; aleti kullan, ama onun seni kullanmas\u0131na izin verme. Kalem ister tahtadan olsun, ister pilden; o kalemi tutan elin nas\u0131r\u0131, o elin titremesi, o elin teredd\u00fcd\u00fc olsun i\u00e7inde. \u0130nsanl\u0131k dedi\u011fin o teredd\u00fctten beslenir zaten. Kesinlik, makinelerin i\u015fidir.<\/p>\n
Bir portre \u00e7izerken kar\u015f\u0131mdakinin sadece burnunun \u015fekline, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn rengine bakmam. O insan\u0131n hayat\u0131ndaki o g\u00f6r\u00fcnmez \u00e7atlaklara bakar\u0131m. O \u00e7atlaklar\u0131 dijital bir f\u0131r\u00e7ayla m\u0131 \u00e7izerim, yoksa 2B kur\u015fun kalemle mi? \u0130nan bana, nihai sonu\u00e7ta bunun hi\u00e7bir \u00f6nemi yok. \u00d6nemli olan o \u00e7atla\u011f\u0131 hissedip hissetmedi\u011findir. “Alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez” s\u00f6z\u00fc, bir de\u011fi\u015fmezlik iddias\u0131 de\u011fil, bir sadakat yeminidir. \u0130nsan kalmaya, kusurlu kalmaya, “\u00f6teki”nin ac\u0131s\u0131n\u0131 kendi elinde hissetmeye edilen bir yemin.<\/p>\n
\u015eimdi diyeceksin ki, “Ee Demirhan, ne yapal\u0131m? Atal\u0131m m\u0131 bu telefonlar\u0131?” Atma evlad\u0131m, laz\u0131m olur. Ama o ekrana bakarken arada bir ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131r da d\u00fcnyaya bak. Filtresiz, pikselsiz, ger\u00e7ek d\u00fcnyaya. Orada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn o karma\u015fa, o d\u00fczensizlik, o “m\u0131sm\u0131l olmayan” haller asl\u0131nda hayat\u0131n ger\u00e7ek lezzetidir. Sanat da o lezzeti yakalama \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Teknoloji bize bir “m\u00fckemmellik” ill\u00fczyonu sat\u0131yor. Herkesin cildi p\u00fcr\u00fczs\u00fcz, herkesin tatili muhte\u015fem, herkesin yeme\u011fi birer sanat eseri (Instagram’da \u00f6yle en az\u0131ndan). Ama o ekran\u0131 kapat\u0131nca elimizde kalan o yaln\u0131zl\u0131k, o ger\u00e7eklik duygusu i\u015fte bizim as\u0131l malzememizdir. Ben portrelerimde o steril d\u00fcnyay\u0131 de\u011fil, o ekran\u0131n arkas\u0131ndaki ger\u00e7ek, yorgun ve bazen de parampar\u00e7a olmu\u015f insan\u0131 ar\u0131yorum. Ve o insan\u0131 buldu\u011fumda, ister dijital olsun ister analog, el kendili\u011finden o hakikati yaz\u0131yor.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; aletin yenisi makbuld\u00fcr ama elin eskisi, tecr\u00fcbelisi, yaral\u0131s\u0131 k\u0131ymetlidir. Teknolojiyle bar\u0131\u015f\u0131k ol ama onun kulu k\u00f6lesi olma. Kalemine, b\u0131\u00e7a\u011f\u0131na, klavyene h\u00fckmet; ama ruhunu onlar\u0131n o so\u011fuk mant\u0131\u011f\u0131na teslim etme. Kendi sesini, kendi “elini” buldu\u011fun g\u00fcn, d\u00fcnyan\u0131n en ileri teknolojisi bile senin kar\u015f\u0131nda \u015fapka \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n
Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun
\nDemirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Aletin Namusu ve \u0130nsan\u0131n Kusuru \u015eimdi elinde tuttu\u011fun o ak\u0131ll\u0131 cihazla bu yaz\u0131y\u0131 okurken, muhtemelen d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f i\u015flemcilerinden birine bak\u0131yorsun. Ma\u015fallah, her \u015fey p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l, her \u015fey p\u00fcr\u00fczs\u00fcz. Ama […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-1851","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1851"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1851\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}