![\"image\"](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/27826202\/pexels-photo-27826202.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sahi, birinin y\u00fcz\u00fcne en son ne zaman “ger\u00e7ekten” bakt\u0131n? Hani \u015fu metroda kar\u015f\u0131na oturan, elindeki telefona sanki hayat\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 oradaym\u0131\u015f gibi g\u00f6m\u00fclen o hergelenin y\u00fcz\u00fcnden bahsetmiyorum. Ya da her g\u00fcn aynada sa\u00e7\u0131n\u0131 d\u00fczeltirken, o g\u00f6zlerinin alt\u0131ndaki torbalar\u0131 kapatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n “yabanc\u0131dan” da bahsetmiyorum. Ger\u00e7ekten bakmaktan bahsediyorum; hani \u015fu derinin alt\u0131ndaki damar\u0131, o damar\u0131n i\u00e7inden akan kederi ve o kederin kayna\u011f\u0131 olan o devasa y\u00fck\u00fc g\u00f6rmekten…<\/p>\n
K\u0131rk y\u0131l olmu\u015f. Dile kolay, bir \u00f6m\u00fcr. Dile gelince kolay da, ka\u011f\u0131da d\u00f6k\u00fcnce o kadar “m\u0131sm\u0131l” olmuyor i\u015fte. Elime ilk kalemi ald\u0131\u011f\u0131mda d\u00fcnyay\u0131 kurtaraca\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yordum (kim sanm\u0131yordu ki?). Sonra bakt\u0131m d\u00fcnya pek kurtulmaya niyetli de\u011fil, ben de bari d\u00fcnyay\u0131 \u00e7izeyim dedim. Ama \u00f6yle da\u011f\u0131 ta\u015f\u0131, a\u011fac\u0131 ku\u015fu de\u011fil; insan\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck ar\u0131za da, en b\u00fcy\u00fck mucize de orada. Portre \u00e7izmek, benim i\u00e7in birini ka\u011f\u0131da hapsetmek de\u011fil, o insan\u0131n i\u00e7indeki mahk\u00fbmu d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karmak gibi bir \u015fey.<\/p>\n
Sanat felsefesi diye ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 a\u011fr\u0131tmayaca\u011f\u0131m, merak etmeyin. Akademik dille “fig\u00fcratif yakla\u015f\u0131m\u0131n ontolojik temelleri” falan derseniz, ben orada yokum. Benim d\u00fcnyamda kural basit: “Alet de\u011fi\u015fir, el de\u011fi\u015fmez.” \u0130ster k\u00f6m\u00fcr kalemle \u00e7iz, ister tabletin ekran\u0131na t\u0131rmala, ister \u00e7amurdan yont; e\u011fer o elin arkas\u0131nda bir vicdan, bir dert, bir “mesele” yoksa, yapt\u0131\u011f\u0131n \u015fey sadece dekorasyondur. Ve bilirsin, ben dekorat\u00f6r de\u011filim.<\/p>\n
Bir portreyi \u00e7izerken \u00f6nce o insan\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcm demi\u015ftim ya, ciddiyim. Adam kar\u015f\u0131ma oturur, “Beni bir \u00e7iziver,” der. O an sadece burnunun kemeriyle, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn rengiyle ilgilendi\u011fimi san\u0131r. Halbuki ben o s\u0131rada onun \u00e7ocukken yedi\u011fi o tokat\u0131n izini ar\u0131yorumdur. Ya da ilk a\u015fk\u0131n\u0131n onu nas\u0131l terk etti\u011fini, \u015fu an cebindeki son parayla ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc… (Evet, bazen \u00e7ok kurcal\u0131yorum ama \u00e7izgi dedi\u011fin \u015fey biraz da casusluktur.)<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 etiketleriyle g\u00f6rmeyi reddediyorum. “Bu zengin, bu fakir, bu amir, bu memur…” Ge\u00e7iniz bunlar\u0131. Benim st\u00fcdyomun kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri herkes girebilir ama herkes orada kalamaz. Aptall\u0131\u011fa tahamm\u00fcl\u00fcm az, vicdans\u0131zl\u0131\u011fa hi\u00e7 yok. Fa\u015fist mi? Yolu a\u00e7\u0131k olsun, ba\u015fka kap\u0131ya. Ama geri kalan herkesle, o “\u00f6teki” dedi\u011fimiz, asl\u0131nda hepimizin bir yerlerde oldu\u011fu o tuhaf kalabal\u0131kla derdim var. Empati dedi\u011finiz \u015fey, \u00f6yle kitaplarda anlat\u0131lan s\u00fcsl\u00fc bir kavram de\u011fil; o kur\u015fun kalemin ucundaki somut a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r. Birinin ac\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rmeden, onun o hafif yamuk g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcndeki h\u00fczn\u00fc yakalamadan \u00e7izdi\u011fin portre, vesikal\u0131ktan \u00f6teye gitmez.<\/p>\n
\u015eimdi diyeceksin ki, “Demirhan abi, alt taraf\u0131 bir resim yap\u0131yorsun, ne bu derinlik sarho\u015flu\u011fu?” Bak g\u00fczel karde\u015fim, mesele sadece resim de\u011fil. Mesele, bu d\u00fcnyada birbirimize nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z. Birini \u00e7izerken ona “muhta\u00e7” kal\u0131rs\u0131n. Onun y\u00fcz\u00fcndeki her k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa, her lekeye sayg\u0131 duymak zorundas\u0131n. O leke, o adam\u0131n bu hayatta ald\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131n madalyas\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. O madalyay\u0131 g\u00f6rmezden gelirsen, o insan\u0131 eksik b\u0131rak\u0131rs\u0131n.<\/p>\n
Gelelim \u015fu teknoloji meselesine. Etrafta bir “eyvah, sanat \u00f6l\u00fcyor” havas\u0131 var ki sormay\u0131n. Yok efendim f\u0131r\u00e7a bitmi\u015f, yok kalem yerini tu\u015flara b\u0131rakm\u0131\u015f… B\u0131rak\u0131n bu i\u015fleri. Alet de\u011fi\u015fir diyorum ya, el ayn\u0131 el. Leonardo bug\u00fcn ya\u015fasa, emin olun elinde sadece g\u00fcm\u00fc\u015f kalemle gezmezdi. Ama neyle \u00e7izerse \u00e7izsin, o “Mona Lisa”daki o m\u00fcstehzi ifadeyi yine verirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele piksellerde de\u011fil, o pikselleri yan yana getiren niyetin i\u00e7inde.<\/p>\n
Yaz\u0131lar\u0131mda da, resimlerimde de bu zikzakl\u0131 yap\u0131y\u0131 seviyorum. Hayat da b\u00f6yle de\u011fil mi zaten? Tam ciddi bir \u015fey konu\u015furken karn\u0131n ac\u0131k\u0131r, tam birine a\u015f\u0131k oldu\u011funu itiraf edecekken soka\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndaki kedinin miyavlamas\u0131yla b\u00fcy\u00fcn bozulur. (Ge\u00e7en g\u00fcn tam birinin g\u00f6z bebe\u011findeki o p\u0131r\u0131lt\u0131y\u0131 yakalam\u0131\u015fken, d\u0131\u015far\u0131dan ge\u00e7en hurdac\u0131n\u0131n sesiyle elim kayd\u0131, adam\u0131n g\u00f6z\u00fc hafif \u015fa\u015f\u0131 oldu; sonra bakt\u0131m, asl\u0131nda o adam zaten d\u00fcnyaya biraz \u015fa\u015f\u0131 bak\u0131yormu\u015f, \u00f6yle b\u0131rakt\u0131m.)<\/p>\n
Mutfakta da b\u00f6yledir bu i\u015f. Bir yeme\u011fin tarifini harfiyen uygulayabilirsin ama o yeme\u011fe ruhunu koymazsan, sadece “kar\u0131n doyuran bir kar\u0131\u015f\u0131m” olur. Sanat da, yemek de, siyaset de vicdan i\u015fidir. E\u011fer bir taba\u011fa sevgiyle (bak bu kelimeyi \u00e7ok kullanmam ama yeri gelince hakk\u0131n\u0131 veririm) dokunmazsan, o malzeme sana k\u00fcser. Ka\u011f\u0131t da b\u00f6yledir. Kalemi \u00fcst\u00fcnde sert\u00e7e gezdirirsen k\u0131r\u0131l\u0131r, nazik davran\u0131rsan sana s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7ar.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n hali malum. Herkes birbirini “\u00f6tekile\u015ftirme” pe\u015finde. Oysa bir portre sanat\u00e7\u0131s\u0131 olarak s\u00f6yleyeyim: Hepimiz asl\u0131nda birbirimize o kadar \u00e7ok benziyoruz ki… Hepimizin i\u00e7inde o gizli sakl\u0131 korkular, o d\u0131\u015far\u0131 vuramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ukdeler var. Bir Almanla bir T\u00fcrk\u00fcn, bir zenginle bir yoksulun y\u00fcz\u00fcndeki “yaln\u0131zl\u0131k” \u00e7izgisi ayn\u0131 kalemle \u00e7izilir. Fark sadece \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n vurdu\u011fu yerdedir.<\/p>\n
Siyaset de buradan do\u011fuyor i\u015fte. E\u011fer o insanl\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 kopar\u0131rsan, demokrasi dedi\u011fin \u015fey bir say\u0131 oyununa d\u00f6ner. \u0130nsan haklar\u0131 dedi\u011fin, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalan birer c\u00fcmleden ibaret olur. Ben o ba\u011f\u0131n pe\u015findeyim. Portrelerimde sadece bir ki\u015fiyi de\u011fil, o ki\u015finin temsil etti\u011fi insanl\u0131k durumunu yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bazen sert bakar\u0131m, bazen ironiyle yakla\u015f\u0131r\u0131m ama asla tepeden bakmam. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorum ki, o ka\u011f\u0131d\u0131n \u00fczerindeki y\u00fcz ne kadar “yamuksa”, benim ruhum da o kadar “yamuk”. Ve bu yamukluk, bizi insan yapan as\u0131l \u015fey.<\/p>\n
Hicivle kar\u0131\u015f\u0131k s\u00f6yleyeyim: Ciddiye al\u0131nmay\u0131 bekleyen o kadar \u00e7ok bo\u015f teneke var ki etrafta, insan bazen sadece g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7mek istiyor. Ama o bo\u015f tenekelerin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc, ger\u00e7ek insanlar\u0131n sesini bast\u0131rmas\u0131n diye ben yine o kalemi elime al\u0131yorum. Kimse girmese de ben o karanl\u0131k odalara girip, kimsenin bakmad\u0131\u011f\u0131 o y\u00fczlerin hikayesini yaz\u0131yorum ve \u00e7iziyorum.<\/p>\n
Son olarak \u015funu s\u00f6yleyeyim: Bir portre bitti\u011finde, “Aaa, t\u0131pk\u0131 ben!” deniliyorsa, bazen ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015fumdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben senin aynadaki aksini de\u011fil, senin bile kendine itiraf edemedi\u011fin halini \u00e7izmek isterim. Sanat dedi\u011fin, insan\u0131 biraz rahats\u0131z etmeli, biraz yerinden k\u0131p\u0131rdatmal\u0131. “M\u0131sm\u0131l” bir i\u015f \u00e7\u0131karmak demek, her \u015feyi p\u00fcr\u00fczs\u00fcz yapmak demek de\u011fildir; tam aksine, o p\u00fcr\u00fczleri \u00f6yle bir g\u00f6stermektir ki, bakan ki\u015fi o p\u00fcr\u00fczde kendi hayat\u0131n\u0131 bulsun.<\/p>\n
Hayat, lineer bir \u00e7izgi de\u011fil. Zikzaklar \u00e7izece\u011fiz, t\u00f6kezleyece\u011fiz, bazen \u00e7izgiyi ta\u015f\u0131ra\u011f\u0131z. Ama o kalemi tutan elin titrememesi laz\u0131m. Vicdandan, adaletten ve en \u00f6nemlisi o saf insanl\u0131k halinden yana titrememesi… Alet de\u011fi\u015fir, d\u00fcnya de\u011fi\u015fir, rejimler de\u011fi\u015fir ama insan\u0131n o kadim hikayesi de\u011fi\u015fmez. Ben o hikayenin pe\u015findeyim, k\u0131rk y\u0131ld\u0131r ve muhtemelen son nefesime kadar.<\/p>\n
Neyse, \u00e7ok kafa a\u00e7t\u0131m yine. Ama biliyorsunuz, benim huyum b\u00f6yle. Bir ba\u015flar\u0131m, nereden \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m belli olmaz. \u00d6nemli olan o yolculu\u011fun kendisi, vard\u0131\u011f\u0131n yer de\u011fil. \u015eimdi git bir aynaya bak ama sa\u00e7\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in de\u011fil; o g\u00f6zlerinin derinindeki o hergeleyi selamlamak i\u00e7in. O hergele orada oldu\u011fu s\u00fcrece, hala bir umut var demektir.<\/p>\n
Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun
\nDemirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir \u00c7izginin Namusu ve K\u0131rk Y\u0131ll\u0131k Ter Sahi, birinin y\u00fcz\u00fcne en son ne zaman “ger\u00e7ekten” bakt\u0131n? Hani \u015fu metroda kar\u015f\u0131na oturan, elindeki telefona sanki hayat\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 oradaym\u0131\u015f gibi g\u00f6m\u00fclen o […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-1598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1598\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}