![\"image\"](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/31621697\/pexels-photo-31621697.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&fit=crop&h=627&w=1200\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sahi, elinizdeki o g\u0131c\u0131r g\u0131c\u0131r dijital kalemler ya da ucunu a\u00e7arken parma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kanatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z o klasik kur\u015fun kalemler sizi sanat\u00e7\u0131 m\u0131 yap\u0131yor san\u0131yorsunuz? Hay\u0131r, ger\u00e7ekten soruyorum. E\u011fer \u00f6yleyse, d\u00fcnyan\u0131n en iyi b\u0131\u00e7a\u011f\u0131na sahip olan her adam\u0131n \u015fahane birer a\u015f\u00e7\u0131 olmas\u0131 gerekirdi ki, mutfa\u011fa girdi\u011finde so\u011fan do\u011framaktan aciz binlerce “\u015fef” aday\u0131 tan\u0131yorum. (Burada hafif\u00e7e g\u00fcl\u00fcms\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc o so\u011fanlar\u0131n ac\u0131s\u0131 hala g\u00f6z\u00fcmde.) Mesele ne kulland\u0131\u011f\u0131n de\u011fil, o kulland\u0131\u011f\u0131n \u015feyi nas\u0131l bir y\u00fckle, nas\u0131l bir vicdanla ve en \u00f6nemlisi nas\u0131l bir “el” ile tuttu\u011fundur. K\u0131rk y\u0131ld\u0131r \u00e7iziyorum. Dile kolay, k\u0131rk y\u0131l. Ka\u011f\u0131d\u0131n dokusunu parmak u\u00e7lar\u0131mda hissetti\u011fim o ilk g\u00fcnden, bug\u00fcn piksellerin aras\u0131nda dans eden kalemime kadar tek bir \u015fey de\u011fi\u015fmedi: \u0130nsana bak\u0131\u015f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim d\u00fcnyamda alet de\u011fi\u015fir, ama o elin arkas\u0131ndaki kafa ve y\u00fcrek baki kal\u0131r.<\/p>\n
Bak g\u00fczel karde\u015fim, bazen bana soruyorlar: “Demirhan, o kadar y\u0131l ka\u011f\u0131t kalemle portreler yapt\u0131n, \u015fimdi bu cam ekran\u0131n ba\u015f\u0131nda ne i\u015fin var?” Ben de onlara diyorum ki, Michelangelo bug\u00fcn ya\u015fasayd\u0131, elinde mermer \u00e7ekiciyle mi dola\u015f\u0131rd\u0131 yoksa en geli\u015fmi\u015f \u00fc\u00e7 boyutlu modelleme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 m\u0131 kullan\u0131rd\u0131? Muhtemelen ikisini de yapard\u0131 ama yine o muazzam anatomik derinli\u011fi verirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele mermerin sertli\u011fi de\u011fil, o mermerin i\u00e7inde hapsolmu\u015f fig\u00fcr\u00fc g\u00f6rebilme yetisidir. Bir portre \u00e7izerken ben kar\u015f\u0131mda sadece bir y\u00fcz g\u00f6rm\u00fcyorum. O \u00e7izgilerin, o k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n arkas\u0131ndaki ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, o insan\u0131n omzundaki y\u00fck\u00fc g\u00f6r\u00fcyorum. Empati dedi\u011fin \u015fey, \u00f6yle kitaplardan okunup \u00f6\u011frenilecek bir “sosyal beceri” falan de\u011fildir; empati, birinin y\u00fcz\u00fcne bakarken onun \u00e7ekti\u011fi sanc\u0131y\u0131 kendi bile\u011finde hissetmektir. E\u011fer o sanc\u0131y\u0131 hissetmiyorsan, d\u00fcnyan\u0131n en pahal\u0131 tabletiyle en y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc i\u015fi yapsan ne yazar? Ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey sadece ruhsuz bir matematik form\u00fcl\u00fcd\u00fcr. (Ve inan bana, ruhsuz sanat, tuzu unutulmu\u015f bir \u00e7orbaya benzer; i\u00e7ilir ama tad\u0131 dama\u011f\u0131nda kalmaz.)<\/p>\n
Sanat\u0131n o derin dehlizlerine dald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, “\u00f6teki” kavram\u0131n\u0131n nas\u0131l buharla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Benim masamda, benim at\u00f6lyemde herkese yer vard\u0131r. Ama dur, hemen heyecanlanma. Herkes derken, ger\u00e7ekten “insan” kalabilmi\u015f olanlar\u0131 kastediyorum. Aptal\u0131n, fa\u015fistin, vicdans\u0131z\u0131n benim \u00e7izgilerimin aras\u0131nda i\u015fi yok. Onlar zaten hayat\u0131 birer etiket olarak ya\u015f\u0131yorlar. Oysa bir portre, etiketlerin s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdir. Birini \u00e7izerken onun dinini, dilini, \u0131rk\u0131n\u0131 ya da c\u00fczdan\u0131n\u0131n kabar\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmem. Sadece bak\u0131\u015f\u0131ndaki o k\u00fc\u00e7\u00fck, k\u0131r\u0131lgan p\u0131r\u0131lt\u0131y\u0131 ya da o derin karanl\u0131\u011f\u0131 yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. Hepimiz birilerine g\u00f6re \u00f6tekiyizdir asl\u0131nda. Berlin\u2019in bir soka\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fcrken ben bir yabanc\u0131y\u0131m, \u0130stanbul\u2019un bir mahallesinde ise belki fazla “Bat\u0131l\u0131”. Ama kalemimi elime ald\u0131\u011f\u0131mda bu kimliklerin hepsi birer toz bulutu gibi da\u011f\u0131l\u0131r. Geriye sadece insan kal\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, alet ne olursa olsun, elin dokunu\u015fu o insani \u00f6z\u00fc aramal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdi biraz da mutfaktan \u00f6rnek vereyim, neticede a\u015f\u00e7\u0131y\u0131z da (kendi karn\u0131m\u0131z\u0131 doyurmaktan fazlas\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr). Bir yeme\u011fin lezzeti kullan\u0131lan tencerenin markas\u0131nda m\u0131d\u0131r? Yoksa o malzemeyi bir araya getiren, hangi baharat\u0131n hangi ac\u0131yla yak\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bilen o kadim bilgide mi? Sanat da tam olarak b\u00f6yledir. Dijital f\u0131r\u00e7alar bana binlerce renk se\u00e7ene\u011fi sunuyor olabilir, ama o renklerin hangisinin bir h\u00fczne denk geldi\u011fini bana hi\u00e7bir algoritma \u00f6\u011fretemez. Onu ben, sokaklarda y\u00fcr\u00fcrken, insanlarla konu\u015furken, birinin derdini dinleyip o derdi kendi dert da\u011farc\u0131\u011f\u0131ma eklerken \u00f6\u011frendim. \u00c7izgilerimdeki o “sokak dili”, o felsefi derinlik dedikleri \u015fey asl\u0131nda hayat\u0131n ta kendisidir. Ciddiye al\u0131nan her konuyu biraz g\u00fclerek, biraz hicivle anlatmak laz\u0131m ki, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ezilmeyelim. Yoksa bu d\u00fcnya vicdans\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla hepimizi yutar.<\/p>\n
\u015eu listeye bir g\u00f6z at, belki ne demek istedi\u011fimi daha iyi anlars\u0131n. \u0130yi bir i\u015f \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gerekenler listesi (market listesi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn ama biraz daha ruhani):<\/p>\n
Bak\u0131n beyler, han\u0131mlar (ve arada kalan t\u00fcm g\u00fczel canlar); teknoloji dedi\u011fin \u015fey bir ara\u00e7t\u0131r. Bug\u00fcn tablet olur, yar\u0131n zihin g\u00fcc\u00fcyle \u00e7izim yapan bir ba\u015fl\u0131k olur, \u00f6b\u00fcr g\u00fcn belki de duvara parma\u011f\u0131m\u0131zla hayallerimizi yans\u0131t\u0131r\u0131z. Ama o hayali kuran beyin ve o hayali somutla\u015ft\u0131ran “el” \u2013ki bu el bazen fizikseldir, bazen metafizik\u2013 asla de\u011fi\u015fmez. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6revi, \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi yeniliklere k\u00fcsmek de\u011fil, o yenilikleri kendi vicdan s\u00fczgecinden ge\u00e7irip insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine sunmakt\u0131r. E\u011fer teknoloji seni k\u00f6lele\u015ftiriyorsa, yapt\u0131\u011f\u0131n \u015fey sanat de\u011fil, operat\u00f6rl\u00fckt\u00fcr. Ama sen teknolojiyi dizginlerinden yakalay\u0131p ona kendi hikayeni anlatt\u0131rabiliyorsan, i\u015fte o zaman “m\u0131sm\u0131l” bir i\u015f yap\u0131yorsun demektir.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta hepimiz bu gezegende birer yolcuyuz. Kimimiz kalemle iz b\u0131rak\u0131r, kimimiz s\u00f6zle, kimimiz de bir tabak yemekle. \u00d6nemli olan o izi b\u0131rak\u0131rken kime dokundu\u011fun, kimin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletti\u011findir. Benim portrelerimde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz o insanlar, asl\u0131nda aynadaki sizsiniz. Sizin yorgunlu\u011funuz, sizin sevinciniz, sizin “\u00f6teki” olma haliniz. Ben sadece arac\u0131ym\u0131\u015f\u0131m gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Elimdeki kalem (ister tahta ister plastik olsun) sadece bir terc\u00fcmand\u0131r. Ve unutmay\u0131n, iyi bir terc\u00fcman kelimeleri de\u011fil, duygular\u0131 aktar\u0131r. (\u015eimdi bu yaz\u0131y\u0131 okuyup “Ya Demirhan abi, \u00e7ok felsefe yapt\u0131n” diyenler olacakt\u0131r. Onlara cevab\u0131m k\u0131sa: Felsefesiz \u00e7izgi, tuzsuz ekme\u011fe benzer; karn\u0131n\u0131 doyurur ama ruhunu asla.)<\/p>\n
Yani demem o ki; teknolojiden korkmay\u0131n, teknolojiyi putla\u015ft\u0131rmay\u0131n da. Sadece kendinize ve o i\u00e7inizdeki hi\u00e7 s\u00f6nmeyen, her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan ve nefretten ar\u0131nm\u0131\u015f o insani \u00f6ze g\u00fcvenin. O \u00f6z orada oldu\u011fu s\u00fcrece, elinize ne al\u0131rsan\u0131z al\u0131n, ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey bir ba\u015fyap\u0131t olmasa bile en az\u0131ndan “sahici” olacakt\u0131r. Sahicilik ise bu \u00e7a\u011fda bulabilece\u011finiz en nadide m\u00fccevherdir. K\u0131rk y\u0131l\u0131n sonunda \u00f6\u011frendi\u011fim en b\u00fcy\u00fck ders budur: Sahici kalmak, en b\u00fcy\u00fck sanatt\u0131r. Geri kalan her \u015fey \u2013f\u0131r\u00e7alar, boyalar, pikseller, kodlar\u2013 sadece teferruatt\u0131r.<\/p>\n
Hadi bakay\u0131m, \u015fimdi usulca da\u011f\u0131l\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse m\u0131sm\u0131l olun
\nDemirhan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sahi, elinizdeki o g\u0131c\u0131r g\u0131c\u0131r dijital kalemler ya da ucunu a\u00e7arken parma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kanatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z o klasik kur\u015fun kalemler sizi sanat\u00e7\u0131 m\u0131 yap\u0131yor san\u0131yorsunuz? Hay\u0131r, ger\u00e7ekten soruyorum. E\u011fer \u00f6yleyse, d\u00fcnyan\u0131n en iyi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-1590","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demirhanocak.com\/site26\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}